مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٨ - تأثیر متقابل غرایز انسان در یکدیگر
ریاستشان محفوظ باشد. این قضیه، دیگر در پیشوایان مذهبی غیر متقی و پیشوایان مذهبی دروغین هست. بگذریم از دو دسته پیشوای مذهبی که در اثر نعمت حماقت مریدهایشان، از عالیترین لذتهای مادی دنیا بهرهمند بودند: یکی پیشوایان اسماعیلیها [١]، یکی هم پیشوایان بهاییها تا شوقی افندی زنده بود، حالا که به صورت هیئت درآمده است. همه پیشوایان مذهبی دنیا اگر بخواهند مقام پیشواییشان را حفظ کنند، راهی ندارند جز محروم کردن خود از لذتها. البته شکی نیست که میان اینها عدهای هم هستند که روی ایمان و اعتقاد و تقوا [آنطور زندگی میکنند]، آن بجای خود، ولی هیچ کس هم انکار ندارد که اقلًا نیمی از آنها این همه محرومیتها را در زندگی متحمل میشوند فقط به خاطر اینکه مقامشان محفوظ باشد. این امری است که خیال نمیکنم قابل انکار باشد. امر خیلی محدودی هم نیست که بگوییم یک نفر بوده، دو نفر بوده، پنج نفر بوده؛ همیشه در دنیا هستند و زیاد هم هستند. ممکن است یک نفر در این تهران باشد که اگر یک آدم عادی باشد، دل او ممکن است بترکد؛ آدم مثلًا به خدا اعتقاد نداشته باشد و کارش به خاطر خدا هم نباشد، آنوقت مثلًا نواحی بالای شهر تهران را در همه عمرش نمیبیند برای اینکه مبادا مریدها ناراحت بشوند. چقدر باید غریزه جاه طلبی در او قوی باشد که تا این حد برای خودش محرومیت ایجاد کند! این هست و خیال نمیکنم قابل انکار باشد.
[١] آنها کرهایی هستند که با هیچ چیزی نجس نمیشوند!