نمیتوانیم آنها را برابر کنیم، برای اینکه همه موجبات سعادت ثروت و مرکب و غذا و این نوع چیزها نیست. اینها قسمتی از موجبات سعادت است. ارسطو میگوید: موجبات سعادت نُه چیز است (با اینکه از نه چیز بیشتر است). سه چیز از موجبات سعادت در بدن است، سه چیز در روح انسان است و سه چیز در خارج از بدن و روح یعنی خارج از وجود انسان است. آن سه چیز که در بدن انسان است یکی سلامت است، دیگری قدرت و نیرومندی و سوم جمال و زیبایی بالاخص برای زن. آن سه چیز از موجبات سعادت که در روح انسان است یکی عدالت است، دیگری حکمت و دانش است- که آدم دانا و نادان در یک سطح از سعادت نیستند- و سوم شجاعت است. شجاعتی که آنها میگویند به معنای زور بازو نیست، بلکه به معنی قوّت قلب است. اما سه چیزی که در خارج از وجود انسان است که نه در بدن است و نه در روح، یکی مال و ثروت است، دیگر پست و مقام است- که انسان یک مقامی در اجتماع داشته باشد- و سوم از نظر قبیله و فامیل است، که ارزش این موجبات سعادت همه به یک صورت نیست.

پس اگر بخواهیم عدالت را یعنی موجبات سعادت را بالسویه بین مردم تقسیم کنیم، در بعضی موارد امکان پذیر نیست. مثلًا مال و ثروت و آن چیزهایی را که از مال و ثروت به دست میآید، میتوان بهطور مساوی تقسیم کرد اما همه که اینها نیست. به عنوان مثال آیا پستها را میتوان بالسویه تقسیم کرد؟ در یک کشور ولو سوسیالیستی مثل اتحاد جماهیر شوروی یا چین، مقامهای مختلفی است. بالاخره یک نفر مائوتسه تونگ یا چوئن لای خواهد بود، یک نفر است که از نعمت شهرت جهانی بهرهمند است. تمام مردم که نمیتوانند علی السویه دارای مقامهای مساوی باشند. یا اینکه احترام را نمیشود علی السویه تقسیم کرد، محبوبیت را نمیشود بالسویه قسمت نمود. فرزند داشتن را آیا میشود تقسیم کرد؟ نه.

این ایراد را میتوان به گونهای رد کرد و آن اینکه بگوییم مساوات را لااقل در اموری که در اختیار بشر است برقرار میکنیم؛ یعنی در مسائل اقتصادی و در هر چیز که مربوط به جنبههای اقتصادی است، مساوات باشد. باز جوابش این است که این خودش عین بیعدالتی است. آیا در خلقت، همه افراد از لحاظ استعداد و امکانات، مساوی آفریده شدهاند؟ دارای استعداد فکری و مغزی مشابه هستند؟ آیا همه، استعداد هنریشان مثل یکدیگر است؟ چه رسد به استعداد فکری و مغزی در