مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٨ - آیا مفهوم قضایا تغییر می کند؟

اصلی است که هیچ وقت تغییر نمیکند. بله، ممکن است زمانی ما چیزی را حق غیر بدانیم و زمان دیگر ندانیم. ممکن است آن روز، غلط استنباط کرده بودیم و [استنباط] امروز درست باشد یا برعکس. یا گاهی خود حق تغییر میکند، به این معنا که منشأ دزدی تغییر میکند. باز دزدی عوض نشده، آن محتوا و ماده هم عوض نشده است.

ایشان میگویند یکی از طرفداران مکتب چپ روها گفته است: مالکیت دزدی است. من میگویم اصلًا چیزی که هیچ وقت نمیتواند مفهوم داشته باشد همین حرف است. ممکن است مالکیت غلط باشد اما نمیتواند دزدی باشد، چون دزدی یعنی ربودن حق غیر. این، فرع بر مالکیت است. ممکن است بگوییم مالکیت، ظلم یا منشأ ظلم است و اصلًا بیاساس و دروغ است، ولی نمیتوانید بگویید مالکیت دزدی است، چون دزدی یعنی سلب حقی که به غیر تعلق دارد یعنی غیر، مالک آن است. اگر مالکیت اساساً در هیچ موردی معنی نداشته باشد- نه فردی و نه اشتراکی- و اساساً هیچ کس مالک هیچ چیزی نباشد، قطعاً دزدی معنی ندارد.

پس اینجور نیست که مفاهیم قضایا تغییر میکند، مثلًا در یک روز چیزی دزدی است و در روز دیگر چیز دیگر. حال گیرم که تغییر کند. این، بهترین دلیل بر این است که قانون اسلام عوض نمیشود. قانون اسلام گفته دزدی نباید بشود. شما میگویید در فلان روز آن، دزدی بود و امروز این. بسیار خوب، ما که میگوییم وضع احکام اسلام به نحو قضایای حقیقیه است همین جا نتیجه میدهد. اسلام میگوید: نباید حق غیر ربوده شود. بعد شما میگویید: در هزار سال پیش، فلان چیز ربودن حق غیر بود ولی امروز تغییر کرده، چیز دیگر ربودن حق غیر است. بسیار خوب، پس موضوع حکم اسلام تغییر کرده نه خود حکم اسلام. این همان چیزی است که ما میگوییم. اگر چنین چیزی باشد نظر ما را تأیید میکند و اشکالی برای ما به وجود نمیآورد. میگویند:

مکتبهای مختلف با فرهنگهای مختلف، استنباطشان از دزدی مختلف است.

اگر مقصود این است که دزدی مفهومهای مختلفی دارد و در هر ملتی یک