معلوم شد بر مبنای همین [فتوا عمل میکنند]، گفتند: من نمیدانم دندان را از چه میسازند، مادهای که این دندان را میسازند چیست؟ از یک پزشک پرسیده بود که حیوانی است یا غیر حیوانی؟ او گفته بود داخلش حیوانی قاطی دارد. بعد، از کسانی دیگر پرسیدند. بالاخره گفتند: این همه که ما از افراد پرسیدیم، آخرش نفهمیدیم که این حیوانی است یا غیرحیوانی.

مطلب، خیلی معمایی نیست که باید مثلًا در آمریکا آن را حل کرده باشند. همه دندانپزشکها و دندانسازها میدانند که اینها را از چه میسازند. حال یا تحقیق آقای بروجردی کافی نبوده و یا افرادی که ایشان به آنها مراجعه کردهاند معلومات کافی نداشتهاند. به هرحال ایراد به سیستم اسلامی نیست.

اساساً وظیفه مجتهد هم نیست که فتوا بدهد نماز خواندن با دندان مصنوعی جایز است یا جایز نیست. مجتهد باید فتوا بدهد که نماز با اجزای حیوان غیر مأکول اللّحم جایز نیست. بعد اگر از همان مجتهد سؤال کنند که نماز خواندن با دندان مصنوعی چطور است؟ باید بگوید: برو از متخصصین بپرس که آیا در این، از اجزای حیوان غیرمأکول اللّحم وجود دارد یا نه؟ اگر گفتند وجود دارد، نخوان. اگر گفتند وجود ندارد، بخوان. این دیگر وظیفه مجتهد نیست. اگر هم مجتهد فتوا بدهد، در این جهت مقلّدِ متخصص است. اگر مجتهد یک روز بگوید که جایز است، از متخصصهایی تقلید کرده که گفتهاند در آن چنین چیزی نیست.

مسئله الکل صنعتی هم همین است. اصلًا این مسئله به مجتهدین مربوط نیست.

حکم اسلام این است که خوردن هر مایع مست کنندهای حرام است و اکثر معتقدند که نجس هم هست. حال فلان مجتهد فتوا میدهد که هر مایع مست کنندهای خوردنش حرام است و نجس هم هست. آیا الکل صنعتی مایع قابل شرب و مست کننده هست یا نیست؟ تشخیص این با فقیه نیست، با دیگران است. اینجا اگر میبینید فتواها مختلف است، در واقع مختلف نیست. مجتهدی که گزارشهای رسیده به او این است که الکل صنعتی با الکل غیرصنعتی هیچ فرق نمیکند، خصوصیاتش همان است عین هماند، گفته: نجس و حرام است. آن دیگری که به او گزارش رسیده که این یک چیز دیگر و موضوع دیگری است، قابل شرب و مست کننده نیست، چیز دیگری گفته. به هرحال اینها به مجتهد مربوط نیست، وظیفه متخصصین است. در