فلسفۀ تاریخ ط-صدرا
(١)
تحول تاریخ و تطوّر تاریخ
١٥ ص
(٢)
آیا تاریخ براساس تصادف است؟
١٥ ص
(٣)
ارزش تاریخ
١٧ ص
(٤)
فرق میان تحول تاریخ و تطوّر تاریخ
١٩ ص
(٥)
نظریه ادواری بودن تاریخ
٢٢ ص
(٦)
توجیه تاریخ بر اساس دین
٢٤ ص
(٧)
سه بعد تاریخ در دید مذهبی
٢٧ ص
(٨)
نظریات درباره عامل تحول تاریخ
٣٠ ص
(٩)
ابتکار در انسان
٣٦ ص
(١٠)
نظریه هگل درباره روح زمان
٣٩ ص
(١١)
فرهنگ بشری و فرهنگ ملی
٤٥ ص
(١٢)
نقش نابغه در حرکت تاریخ
٤٩ ص
(١٣)
نابغه کیست؟
٥٠ ص
(١٤)
تأثیر نوابع در تاریخ
٥٤ ص
(١٥)
تأثیر عوامل محرک تاریخ در یکدیگر
٥٦ ص
(١٦)
عامل جغرافیا و حرکت تاریخ
٥٩ ص
(١٧)
تأثیر نژاد
٦٤ ص
(١٨)
توجیه اقتصادی تاریخ
٧٢ ص
(١٩)
اصول چهارگانه دیالکتیک
٧٣ ص
(٢٠)
دو مشخِّص تفکر دیالکتیکی
٧٦ ص
(٢١)
اسلام و تفکر دیالکتیکی
٧٦ ص
(٢٢)
سخن راسل
٨١ ص
(٢٣)
مقصود از « زیربنا »
٨٤ ص
(٢٤)
باید و نباید در مارکسیسم
٨٨ ص
(٢٥)
شوخی طلبه ها
٩١ ص
(٢٦)
ارزش وجدان انسان
٩٦ ص
(٢٧)
اصل تأثیر متقابل و نتیجه آن
٩٩ ص
(٢٨)
خصلت خطایابی ذهن
١٠٠ ص
(٢٩)
شعار انسانی و اصول ضد انسانی
١٠٣ ص
(٣٠)
آیا همه جنگها ریشه اقتصادی دارند؟
١٠٥ ص
(٣١)
ارزش تاریخ
١١٥ ص
(٣٢)
دو عیب کتابهای تاریخ
١١٨ ص
(٣٣)
پاسخ به نظریه بی ارزشی تاریخ
١٢١ ص
(٣٤)
واقعه تاریخی کدام است؟
١٢٣ ص
(٣٥)
وظیفه مورخ
١٢٥ ص
(٣٦)
جامعه و فرد
١٢٩ ص
(٣٧)
1 جامعه و فرد
١٣١ ص
(٣٨)
ترکیب جامعه از افراد، حقیقی است یا اعتباری؟
١٣٢ ص
(٣٩)
نظریه دورکهیم
١٣٣ ص
(٤٠)
نظریه درست
١٣٤ ص
(٤١)
آیا تاریخ هدف دارد؟
١٣٦ ص
(٤٢)
فرق تربیت و صنعت
١٤٣ ص
(٤٣)
2 جامعه و فرد
١٤٩ ص
(٤٤)
آیا انسان، اجتماعی آفریده شده؟
١٥٢ ص
(٤٥)
فطرت قابل رشد یا مسخ است
١٥٤ ص
(٤٦)
نقش نوابغ و قهرمانان
١٥٧ ص
(٤٧)
تاریخ و علم، تاریخ و مذهب، تاریخ و اخلاق
١٦١ ص
(٤٨)
تاریخ و علم
١٦٣ ص
(٤٩)
آیا تاریخ علم است؟
١٦٣ ص
(٥٠)
بررسی نظریات
١٦٦ ص
(٥١)
آیا تاریخ علم است؟
١٧٤ ص
(٥٢)
ساده انگاری در قضاوتهای تاریخی
١٧٧ ص
(٥٣)
درسهای تاریخ و پیش بینی تاریخ
١٧٨ ص
(٥٤)
یک مثال
١٨٠ ص
(٥٥)
شخصیت مورخ، معیار قضاوت او
١٨٢ ص
(٥٦)
چرا برخی پیش بینی های تاریخ واقع نمی شود؟
١٨٥ ص
(٥٧)
آیا جامعه انسانی هدف دارد؟
١٨٩ ص
(٥٨)
داوری اخلاقی درباره فرد
١٩١ ص
(٥٩)
نکوهش فردی در گذشته برای تبرئه جامعه حاضر
١٩٣ ص
(٦٠)
نتایج اجتماعی داستان موسی و خضر
١٩٥ ص
(٦١)
علیت در تاریخ
١٩٩ ص
(٦٢)
وظیفه مورخ
٢٠٤ ص
(٦٣)
جبر تاریخ
٢٠٥ ص
(٦٤)
تصادف در تاریخ
٢٠٧ ص
(٦٥)
سخن منتسکیو، مارکس و تروتسکی
٢٠٨ ص
(٦٦)
تکامل تاریخ
٢١١ ص
(٦٧)
1 تکامل تاریخ
٢١٣ ص
(٦٨)
تعریف « تکامل در تاریخ »
٢١٤ ص
(٦٩)
انحطاط غرب
٢١٧ ص
(٧٠)
تفسیر الهی تاریخ
٢٢٠ ص
(٧١)
درماندگی در تفسیر تکامل
٢٢٢ ص
(٧٢)
حرکت جامعه بعد از تضادها
٢٢٦ ص
(٧٣)
2 تکامل تاریخ
٢٣١ ص
(٧٤)
فرق تام و کامل
٢٣١ ص
(٧٥)
انسان کامل
٢٣٥ ص
(٧٦)
ملاک تکامل
٢٣٩ ص
(٧٧)
مسخ انسان در تمدن امروز
٢٤١ ص
(٧٨)
3 تکامل تاریخ
٢٤٩ ص
(٧٩)
دو معنی برای تاریخ
٢٥٠ ص
(٨٠)
تکامل علم تاریخ
٢٥٢ ص
(٨١)
مسئله بایدها و ارزشها
٢٥٤ ص
(٨٢)
نظام احسن
٢٥٧ ص
(٨٣)
پیش بینی آینده
٢٦١ ص
(٨٤)
آگاهی انسان در برابر طبیعت
٢٦٧ ص
(٨٥)
آگاهی انسان نسبت به خود
٢٦٨ ص
(٨٦)
آگاهی انسان از تاریخ خود
٢٧٠ ص
(٨٧)
اصلاحات لنین
٢٧٤ ص
(٨٨)
خودآگاهی در مقابل سنتها
٢٧٧ ص
(٨٩)
سخن عالی آدام اسمیت و هگل
٢٧٩ ص
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص

فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٠ - تأثیر نژاد

باتربیت به دنیا نمیآید. امور اکتسابی قابل وراثت نیست. نظریه داروین براساس این بود که امور اکتسابی هم قابل وراثت است که رد شد. ولی یک سلسله امور فطری هست که حتی اینها روحی هم هست و خیلی اوقات ارثی است. اینکه میگویند:«الْوَلَدُ سِرُّ ابیهِ» یک تجربهای است، یعنی در خیلی از افراد همان خصلتهای خُلقی پدر [وجود دارد.]

- همین را معتقدند منتقل نمیشود؛ یعنی مادیون میگویند فقط جسمیات یعنی شکل پدر به فرزند منتقل میشود ولی روحیات او اصلًا منتقل نمیشود.

استاد: البته کلیت ندارد ولی «اصلًا» نیست، چون میگویند وراثت وقتی که منتقل میشود ظاهر نمیشود. مثلًا ممکن است که اخلاق و خصلتهای یک فرد به فرزندش و به فرزند فرزندش منتقل شود بدون اینکه در او بروز داشته باشد؛ در نسل هفتم یا هشتم- و شاید بیشتر- یکمرتبه تمام خصلتهای آن جدّ هفتم یا هشتم در او بروز میکند.

- میگویند در مورد جسمیات مثل رنگ چنین میشود. مثلًا دیدهاند که پدر سیاه پوست بوده و مادر سفید پوست، در طول چهار نسل صفت مادر بر صفت پدر چربیده ولی نسل پنجم سیاه پوست شده است.

استاد: خصلتهای روحی وابسته به جسم منتقل میشود. بعضی خصلتهای روحی فقط یک سلسله استعدادهاست که بستگی دارد به ساختمان جسمی، چنانکه قدیمیها افراد را [از نظر مزاجی و اخلاقی] تقسیم میکردند به افراد بلغمی، افراد صفراوی و غیره. این بلغم و صفرا و گروه خون و غیره، اموری جسمی است ولی همینها در زمینه اخلاقی مؤثر است.

- مادیون (مارکسیستها) میگویند همه اینها اکتسابی است.