نشست علمى - مركز فقهى ائمه اطهار(ع) - الصفحة ٦٧
جايگاه فرزند قرار گرفته است. اين بحث كاملًا لغوى و وضعى و اعتبارى است و لذا عرف اينجا مطرح مىشود كه عرف مادر را اسم چه چيزى مىداند؟ اين لغت را موضوع براى چه كسى قرار داده است؟ آيا اين مادر و اين نسب با اين هيئت و تركيب، وصف شده بر آن كسى كه نطفه از او مشتق است كه شايد بشود به مشهور فقها نسبت داد يا وصف شده بر آن كسى كه خصوص حمل توسط او صورت گرفته كه فتواى مرحوم آيت الله خوئى و برخى شاگردان ايشان هم بر همين مبنا ملتزم هستند كه مادر بودن را نسبت به آن صاحب نطفه منكرند، بر اساس اينكه اين آيه دال بر حصر است: «تنها مادران اين فرزندان كسانى هستند كه زايمان توسط آنها صورت گرفته است»، ولدنهم را به معناى زايمان و نه به معناى جدا شدن نطفه تفسير كردند كه البته كلام اين بزرگ و همينطور متابعت برخى شاگردان ايشان مورد نقد و ايراد قرار گرفته و به نظر مىرسد كه خيلى هم اشكال بر اين كلام دور نباشد.
هدف اين است كه در رابطه با نسب كه كاملًا يك امر وضعى و لغوى است، انچه كه حقيقى است نسب نيست، بلكه وضع و لغت است، نسب عبارت است از قرار دادن كلمهاى بر آن شخص ليكن اين كلمه را در موارد خاصى وضع كردند و همان كلمه با همان در احكام شرعى موضوع احكام شرعى قرار گرفته است. بحث در اين قسمت واقع مىشود كه آيا واقعاً اين گونه است كه در شريعت اين الفاظ كه عناوين نسب