اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٨١٩ - وضعیت حقوقی نیروهای آمریکا در ایران

این مقاله که توسط یک محقق آمریکایی در بهار سال ١٩٧٤ (١٣٥٣ م) نوشته شده، حاوی اطلاعات

مفید و جالب توجهی در مورد زمینه و سابقه درخواست مصونیت برای نظامیان آمریکایی در

کشورهای مختلف از جمله ایران می باشد، که در نشریه میدل ایست جورنال، شماره بهار ١٩٧٤،

صفحات ١٢١ تا ١٣٣ درج گردیده است. به همین خاطر، در خاتمه اسناد مربوط به این موضوع، این

مقاله نیز در دسترس خوانندگان قرار گرفت.م

وضعیت حقوقی نیروهای آمریکا در ایران

وضعیت حقوقی نیروهای آمریکا در ایران

ریچارد فاو(١)

هنگامی که شاهنشاه ایران در ژوئیه ١٩٧٣ (تیر ماه ١٣٥٢ م) از واشنگتن بازدید کرد، مقامات

آمریکایی وی را تشویق به بررسی پیشرفته ترین هواپیماهای جنگی در زرادخانه آمریکا یعنی

هواپیماهای اف ١٤ و اف ١٥ جهت پیوستن به نیروی هوایی ایران نمودند. این تشویق، گواهی بر

تغییری عمده در موضع آمریکا نسبت به تمایل دیرینه ایران برای به دست آوردن سلاحهای پیچیده از

ایالات متحده محسوب می گردید.(٢)

این موضع جدید که بر خلاف مقاومت آمریکا در مقابل خریدهای تسلیحاتی ایران در اوایل دهه

١٩٦٠ بود، به روشنی نشان می داد که ایالات متحده تواناییهای جدیدا توسعه یافته اقتصادی و سیاسی

ایران را به رسمیت شناخته بود. قبل از آن، در سال ١٩٧٣ ایالات متحده با دو برابر شدن هواپیماهای

اف ٤ و سی ١٣٠ ایران، تجهیز ایران به یک اسکادران از سوخت رسانهای هوایی، و همچنین

افزودن صدها فروند هلیکوپتر شامل هلیکوپترهای ترابری و جنگی و هواپیماهای ضد زیر دریایی

موافقت نمود. شاه حتی به یک خبرنگار گفت در حال دریافت سیستم بمبهای هدایت شونده لیزری

می باشد که مؤثرترین سلاح پرتابی رزمی است که در نیروی هوایی ایالات متحده مورد استفاده قرار

می گیرد.

به منظور کمک به نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران برای گنجاندن تجهیزات جدید در میان

تسلیحات قبلی، ایالات متحده با تقویت آرمیش مگ (هیئت نظامی آمریکا در ایران) موافقت نمود .(٣)

حال که آرمیش مگ نقش وسیعی را در ایران پیدا می کند، مناسب به نظر می رسد که وضعیت

حقوقی مستشاران آمریکایی در ایران بررسی گردد.

بر خلاف موافقتنامه های وضعیت نیروها (SOFAS) که بر بیشتر نیروهای آمریکا در ماوراء بحار حاکم

است، قوانین ایران اختیارات قضائی انحصاری بر همه پرسنل را در همه زمانها به ایالات متحده واگذار

می نماید. در این گونه موارد، ایران از همه پرسنل را در همه زمانها به ایالات متحده واگذار می نماید. در

این گونه موارد، ایران از حق خود برای تحت پیگرد قرار دادن صرف نظر کرده، حتی اگر مقامات

١- ریچارد فاو دانشجوی دکترای تاریخ دیپلماسی آمریکا در دانشگاه ویرجینیا میباشد. نگارنده خود را مرهون راهنماییهای پرفسور روحاله رمضانی (استاد دانشگاه ویرجینیا) در امر تحقیق و بررسی پیش نویسهای متعدد این مقاله می داند. با این حال ٬ مسئولیت مطالب و تفاسیر این مقاله منحصراً بر عهده نگارنده می باشد. ٢- نشریه کیهان اینترنشنال (تهران) ٬ سوم مارس ٬١٩٧٣ ص ٣- نشریه کیهان اینترنشنال (تهران) ٢٦٬ ماه می ٬١٩٧٣ ص