به‌ علاوه، با رشد عقیده شیعی امامت، برای اولین بار، این تصور متعصبانه شیعی شکل گرفت که امام که آخرین حاکمیت دینی به او سپرده شده است، به ‌واسطه ماهیت الهی خود، از هر گناه و اشتباهی محفوظ است (معصوم)، از دانشی تقریباً نامحدود، و انتصابی شخصی و صریح برخوردار شده است و اراده خداوند را منتقل می‌کند. از سوی دیگر صحابه، حتی اگر دشمنی با آل علی به ایشان نسبت داده نشده باشد، افرادی جایزالخطا و فانی هستند که دانش ناقص و قضاوت اغلب معیوبشان، آن‌ها را از هر گونه ادعای حاکمیت محروم می‌کند. برای تبیین نکته اخیر، در ادبیات شیعی، اغلب به موقعیت‌های مختلفی ارجاع داده می‌شود که در آن عمر بن خطاب مجبور می‌شد در مسائل قضائی که خود از آن‌ها بی‌اطلاع بود، به مشورت با علی بن ابی‌طالب٧ بپردازد.

در برخی موارد از احادیث شیعه، صحابه به‌ عنوان راویان از پیامبر٦ ظاهر شده‌اند. اولین دلیل این رخداد، پنهان‌کاری احتیاط‌آمیز «تقیه» است. [توجه به عامل تقیه در زمانی است] که معلوم شود تظاهر به پذیرش اعتبار یک صحابه به ‌جای یک امام، ضروری است. دومین دلیل در کارهای جدلی ضد سنی است؛ هنگامی‌که بتوان در برابر مخالفان سنی استدلال قانع‌کننده‌ای را فراهم کرد که در آن اعتقادی شیعی توسط یک صحابیِ کاملاً ضد شیعه، نقل شده باشد. اما بدنه اصلی روایات شیعه همان بیانات ایرادشده توسط پیامبر و امام است (پیامبر و امام هر دو حایز سطح برابری از اعتبارند) که به‌ وسیله شاگردان هر امام به نسل‌های بعد منتقل شده است. نام این شاگردان، اغلب به همراه زندگی‌نامه کوتاهی از آن‌ها، در تراجم کهن شیعه آمده است.

کهن‌ترین آثار باقی‌مانده شیعه، مجموعه‌هایی از حدیث است که با عنوان «اصول» (مفرد: اصل) شناخته می‌شود. اصل نوع خاصی از مجموعه [حدیثی] است؛ در مقابل سایر مجموعه‌های حدیثی که با عنوان «کتب» (مفرد: کتاب) شناخته می‌شوند. اصل منحصراً متشکل از سخنان یک امام است که برای اولین بار به رشته تحریر درآمده است. در برخی موارد نویسنده یک اصل از احادیثی گزارش می‌دهد که خود او به‌ صورت مستقیم از امام شنیده است. در سایر موارد او به اعتبار عالمی حدیثی (راوی) تکیه می‌کند که آنچه را از امام شنیده نقل می‌کند. اثر مشهوری که اصل بودن آن مورد توجه قرار گرفته و در قالب نسخه‌های متعدد بر جای‌ مانده، کتاب سلیم بن قیس (یا کتاب السقیفه، که پس از مؤلف به این نام نامیده شده است. سلیم بن قیس هلالی امیری،