حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٢ - احادیث طبی (منشأ، حجیت و گونهشناسی)

ملک عبدالعزیز جده)[٢٩٩]، قرضاوی (دانشمند معاصر مصری)[٣٠٠]، نیازی عزالدین (از دانشمندان معاصر)[٣٠١] که به طور کلی، ضمن پذیرش صدور احادیث طبی از پیامبر٩، بر آنند که اقوال و افعال دنیوی پیامبر٩ (عادیات)، از جمله تشریعات (غیرعادیات) نیست و پیامبر٩ نیز برای تعلیم تشریعات، نه تعلیم طب و مانند آن از عادیات، آمده است و در عادیات نیز امکان خطا در اقوال ایشان هست و خطا در عادیات، نقصی در پیامبری ایجاد نمی‌کند؛ لذا اقوال و افعالش در امور طبی، حجت نبوده و اخذ بدان الزامی و واجب نیست، بلکه آن‌ها در اصل، مبتنی بر تجارب فردی بوده و سابقه نزد عرب پیش از اسلام داشته و مقصود بالعرض است که به مناسبت‌هایی از ایشان٩ شنیده شده و حداکثر راهنمایی مردم به یکی از امور مفید دنیوی و مبتنی بر تجربه محیط عربی زمان خود است و ایشان٩ نیز هرگز ادعای پزشکی نکرده است و اصل در سنّت پیامبر٩، امور دینی چون ایمان به خداوند، اسما، صفات و افعالش و ایمان به فرشتگان، کتاب‌ها، پیامبران و روز قیامت و احکام مربوط حلال و حرام و انواع عبادات، معاملات و... و حجیت شرعی داشتن آن‌ها برای بندگان است، اگر از طریقی صحیح ثابت شود.

البته برخی به کل منکر آن هستند که پیامبر٩ احادیثی در علوم، چون طب دارد و آن‌ها را تماماً جعلی به قصد تخریب دین و ایمان مردم می‌دانند[٣٠٢] که با توجه به حجم قابل توجه این احادیث و وجود آن‌ها در میراث حدیثی فریقین و منابع کهن حدیثی معتبر، نمی‌توان چنین نظری را پذیرفت.

١_٣. ادله مخالفان و موافقان حجیت و وحیانی بودن احادیث طبی

ادله موافقان

موافقان، علاوه بر دلیل عدم توانایی آدمی بر کشف نسخه‌ها و رهنمودهای پزشکی و از علوم دینی دانستن آن‌ها (که ذکر شد)، دلایل ذیل را نیز متذکر می‌شوند:

_ آیات دالّ بر وحیانی بودن قول پیامبر٩؛ مانند: Gوَ مَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى، إِنْ هُوَ إِلَّا


[٢٩٩]. خلق الإنسان، ص٣٨٤.

[٣٠٠]. السنة مصدر للمعرفة و الحضارة، ص٦٦ـ٦٧.

[٣٠١]. دین السلطان (البرهان)، ص٥٢٣.

[٣٠٢]. همان.