حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٤ - آسیبِ بسندگی به لغتنامهها در فهم حدیث
که اگر همه اهل زمین را، از آبادینشین و چادرنشین، مسلمان به نزد من آورید، برایم خوشتر از آن است که مردانشان را بکشید و زنانشان را به اسیری بیاورید.
براساس این ترجمه، لشکر پیامبر٦ به جنگ مردم میرفتهاند و چنین چیزی خوشایند نیست.
لغتشناسان کلمه «انس» را به «انسان» و «مردم» ترجمه
کرده اند: «الإنس: جماعة الناس، و هم الأنس، [تقول]: رأیت بمکان کذا أنساً
کثیراً، أی: ناساً»[٤٢٨] «الأناس:
لغة
فی الناس، و هو الأصل فخفف»[٤٢٩]،
«الإِنسان: معروف؛... و الجمع الناس، مذکر... و قد یؤنث علی
معنی القبیلة أَو الطائفة، حکی ثعلب: جاءَتک الناسُ، معناه:
جاءَتک القبیلة أَو القطعة... و قوله عز وجل: أَکان للناس عَجَباً أَن
أَوْحَینا إِلی رجل منهم؛ النَّاسُ ههنا أَهل مکة»[٤٣٠].
ترجمه صحیح
کلمه «ناس» در عربی همیشه به معنای «مردم» نیست؛ بلکه گاهی به قشری خاص اشاره دارد مثل ضمایر جمع که به همه انسانها اشاره ندارند. لسان العرب توضیح کافی نداده اما از دو مثال آن، به خوبی میتوان این نکته را دریافت.
بنابراین «ناس» در حدیث مورد بحث به معنای لشکر دشمن است نه توده مردم و نباید گونهای ترجمه کرد که خواننده بپندارد اسلام به جنگ مردم میرفته است. ترجمه درست حدیث:
با لشکر دشمن به مهر و بردباری رفتار کنید و تا دعوتشان نکردهاید، به آنان یورش نبرید؛ چرا که اگر همه اهل زمین را، از آبادینشین و چادرنشین، مسلمان به نزد من آورید، برایم خوشتر از آن است که مردانشان را بکشید و زنانشان را به اسیری بیاورید.
٦. مروّت
معمولاً واژه «مروّت» را به «جوانمرد» و «مردانگی» معنا میکنند. گاه ترجمه حدیث به این الفاظ، سبب گنگ شدن آن و دور شدن از مراد واقعی معصوم٧ میشود. امام
[٤٢٨]. العین.
[٤٢٩]. الصحاح.
[٤٣٠]. لسان العرب.