گفتم: بیوه. فرمود: چرا دختر نگرفتی، که با یکدیگر ملاعبه و بگو بخند کنید؟ گفتم: پدرم مُرد، در حالی که هفت یا نُه دختر[٤٠٠] بر جای گذاشت و من خوش نداشتم که یکی چون آنان، بر جمعشان بیفزایم. پس با زنی ازدواج کردم که سرپرستی آنان را به عهده بگیرد. پیامبر٦ فرمود: آفرین بر تو!

در اینجا نیز ایراد حدیث قبل وارد است؛ چرا که از نظر ملاعبه و بگو بخند، فرقی میان دختر و زن بیست ساله نیست. در حدیث سوم با ایراد دیگری نیز مواجهیم که چگونه است اگر همسر بیست ساله او دختر باشد، مانند دیگر خواهران جابر خواهد بود؛ اما اگر بیوه باشد آنها را سرپرستی می‌کند؟!

در لغت‌نامه‌های مورد نظر _ که در درآمد، نام بردیم _ این عبارت‌ها در ترجمه «بکر» دیده می‌شود: «التی لم تمس من النساء... و البکر من کل شیء: أوله»[٤٠١]، «المرأة التی ولدت بطنا واحدا... و البکر: الفتی من الإبل»[٤٠٢]، «قال الخلیل: والبکر من النساء التی لم تمسس قط»[٤٠٣]، «یقال: بَکرُوا بصلاة المغرب أَی صَلُّوها عند سقوط القُرْص... و الباکورة: أَوَّل الفاکهة... البِکرُ: الجاریة التی لم تُفْتَضَّ، و جمعها أَبْکارٌ. و البِکرُ من النساء: التی لم یقربها رجل... و بقرة بِکرٌ: لم تَحْمِل، و قیل: هی الفَتِیةُ. و فی التنزیل: لا فارِضٌ ولا بِکرٌ؛ أَی لیست بکبیرة ولا صغیرة»[٤٠٤].

ترجمه صحیح

در صورتی حدیث‌های مورد بحث، معانی صحیح و معقول می‌دهند که واژه «بکر» به معنای جوان و در مقابل آن، «ثیّب» به معنای سالمند باشد. از مجموع توضیحات لغوی‌ها به دست می‌آید که گوهر معنایی و معنای اصلی «بکر»، «سرآغاز هرچیز» است. در احادیث به زن جوان «باکره» اطلاق شده چون‌که این سن، سرآغاز زمانی است که شخص می‌تواند ازدواج کند، خواه قبلاً ازدواج داشته یا نداشته باشد. جالب آنکه برخی لغت‌شناسان تصریح کرده‌اند که می‌توان «بکر» را در مورد زنی به کار برد که یک بار
زایمان کرده است. اهل لغت در مورد برخی حیوانات، تصریح کرده‌اند که برای جوان

[٤٠٠]. تردید از راوی است.

[٤٠١]. العین.

[٤٠٢]. الصحاح.

[٤٠٣]. معجم مقاییس اللغة.

[٤٠٤]. لسان العرب.