حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢١ - آسیبِ بسندگی به لغتنامهها در فهم حدیث

دارد و امتیازی برای صاحب آن به شمار می‌رود؛ اما این، فضیلتی نیست که صاحب
آن را بر مجتهد و مفسر قرآن، برتری بخشد. لازمه اکتفا کردن بر لغت‌نامه‌ها در فهم حدیث، ترجیح قاری قرآن بر مجتهد در عهده‌دار شدن امامت جماعت است. پیامبر اکرم٦ فرمود:

لیؤُمَّکم قُرّاؤُکم.[٤١٥]

باید امامت جماعتِ شما را قاریانتان به عهده گیرند.

یؤُمُّکم أقَرؤُکم.[٤١٦]

آن که قرائتش از همه شما بهتر است، امام جماعتِ شما بشود.

براساس این ترجمه، اگر در مسجدی یک مفسّر قرآن و جوانی کم‌سواد که صرفا قرائت قرآنش بهتر است، حضور داشته باشند، برای به عهده گرفتن امامت جماعت، آن جوان ترجیح دارد! چنین چیزی قابل قبول نیست.

با توجه به اینکه لغوی‌ها «قرائت» را به «تلاوت» معنا کرده‌اند، «قاری» از نظر آنها به معنای «تلاوت کننده» خواهد بود و «أقرأ» یعنی کسی که بهتر تلاوت می‌کند. در کتب لغت آمده است: «قرأ: و قرأت القرآن عن ظهر قلب أو نظرت فیه»[٤١٧]، «قرأت الکتاب قراءة و قرآناً، و منه سمی القرآن»[٤١٨]، «اتَّبِعْ قُرْآنَه، أَی قِراءَتَه... ومعنی قَرَأْتُ القُرآن: لَفَظْت به مَجْمُوعاً أَی أَلقیته»[٤١٩].

ترجمه صحیح

در برخی موارد «قاری» به معنای «قرآن‌دان» و «آشنا به قرآن» آمده است پس ترجمه آن در همه موارد به کسی که صرفا قرآن را خوب بخواند، صحیح نیست. پیامبر اکرم٦ خطاب به امام علی٧ فرمود:

أنتَ أقرَأُهُم لِکتابِ اللّهِ عَزَّوجَلَّ، وأعلَمُهُم بِسُنَّتی.[٤٢٠]


[٤١٥]. سنن أبی داود، ج ١، ص ١٦١، ح ٥٩٠.

[٤١٦]. كتاب من لا یحضره الفقیه، ج ١، ص ٢٨٥، ح ٨٨٠.

[٤١٧]. العین.

[٤١٨]. الصحاح.

[٤١٩]. لسان العرب.

[٤٢٠]. الاحتجاج، ج١، ص٣٦٣، ح٦٠.