حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٤ - ترجمه و نقد مقاله «حدیث شیعه»

همواره دقیق است. فهرست مفیدی از بحار به‌ وسیله عباس بن محمدرضا قمی (م. ١٩٤٠) با عنوان سفینه البحار و مدینه الحکم و الآثار تدوین شده است.

نقد و بررسی مقاله

اتان کلبرگ

«اتان کلبرگ» مستشرق یهودی الاصل و متولد سال ١٩٤٣ در تلاویو است. وی پس از اخذ مدرک کارشناسی ارشد در ١٩٦٨ در اسرائیل به دانشگاه آکسفورد رفت و در سال ١٩٧١ با نگارش رساله‌ای تحت عنوان «نگرش شیعیان امامی به صحابه پیامبر» موفق به دریافت مدرک دکتری شد. وی پس از بازگشت به اسرائیل به تدریس در دانشگاه پرداخت و در سال ١٩٩١ به مقام استادی رسید.

مطالعات کلبرگ بر موضوع افکار و ادبیات اسلامی و به‌ویژه شیعه در قرون اولیه اسلامی متمرکز است و به ‌طور خاص به مطالعه درباره حدیث شیعه علاقه بسیاری دارد. وی در کتاب‌ها و مقالات متعددی به توصیف و تحلیل تاریخ، عقاید و فقه شیعه پرداخته است.[٣٨٤] «فرانک استوارت» در معرفی اتان کلبرگ برای وی چهار عنوان کتاب، یک عنوان ویراست کتاب، ٣٩ مورد مقاله تخصصی، ٤٧ مورد مقاله دائره‌المعارف و ٢١ مورد مطلب مروری ذکر کرده است. وی در مطلب خود به ترجمه یک اثر به عربی، چهار اثر به ترکی و شش اثر به فارسی اشاره می‌کند و در این میان، ترجمه کتاب طولانی کتابخانه ابن‌طاووس به زبان فارسی، که یک سال پس از انتشار، در شهر قم و با همکاری دو مترجم برجسته صورت گرفته را بسیار قابل‌ توجه می‌داند.[٣٨٥]

مهم‌ترین محورهای موضوعی آثار کلبرگ عبارتند از: تاریخ تطور اندیشه شیعی، کتاب‌شناسی مصادر حدیثی شیعه، آموزه‌های اختصاصی کلام شیعه، دیدگاه‌های شیعه در ارتباط با اهل سنت و بررسی جریان‌های حدیثی شیعه. از مهم‌ترین آثار ترجمه‌شده وی به زبان فارسی نیز می‌توان از کتاب کتابخانه ابن‌طاووس و احوال و آثار او و مقاله‌های «الاصول الاربعماه» و «از امامیه تا اثنی‌عشریه» نام برد. کلبرگ از نظر میزان احاطه به حدیث و فقه شیعه از جمله برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین پژوهش‌گران تاریخ


[٣٨٤]. The Hebrew University of Jerusalem” ١٣٩٥؛ “Prof. Etan Kohlberg” ١٣٩٥.

[٣٨٥]. BarـAsher and Kohlberg ٢٠٠٩, ٢٥.