حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٢ - آسیبِ بسندگی به لغتنامهها در فهم حدیث

تو آگاه‌ترینِ آنان به کتاب خداوند عز و جل و داناترینِ آنان به آیین من هستی.

شاهد اینکه «أقرأ» در اینجا به معنای «آگاه‌تر» است سخنی از امام علی٧ است:

أنَا... أعرَفُکم بِالکتابِ وَالسُّنَّةِ.[٤٢١]

من... آشناترینِ شما به قرآن و سنّتم.

اگر «قاری» را به معنای «آشنا به قرآن» گرفتیم، طبق دو حدیثی که در ابتدا ذکر شد، مفسر قرآن برای عهده‌دار شدن امامت جماعت، بر جوانی که صرفاً قرائتش بهتر است، ترجیح خواهد داشت. ترجمه درست دو حدیث نخست، چنین است:

_ باید امامت جماعتِ شما را آگاهان به قرآن به عهده گیرند.

_ آن کس که از همه شما به قرآن آگاه‌تر است، امام جماعتِ شما بشود.

٤. بستن سنگ بر شکم

واعظان و خطیبان، برای بیان فضیلتی از امیر المؤمنین٧ به استناد سخنی از آن حضرت، فراوان می‌گویند که وی در زمان حیات رسول خدا٦ از گرسنگی به ناچار سنگ بر شکم می‌بست تا از احساس گرسنگی‌اش کاسته شود. امام علی٧ می‌فرماید:

لَقَد رَأَیتُنی مَعَ رَسولِ اللّهِ٦ وإنّی لَأَربُطُ الحَجَرَ عَلی بَطنی مِنَ الجوعِ، وإنَّ صَدَقَتِی الیومَ لَأَربَعونَ ألفا.[٤٢٢]

خود را به یاد می‌آورم که در زمان پیامبر خدا از گرسنگی، سنگ بر شکم می‌بستم و امروز، صدقه‌های [واجب‌] من، چهل هزار [سکه‌] است.

بستن سنگ بر شکم چه کمکی به رفع گرسنگی می‌کند؟

کلمه «ح ج ر» در کتاب‌های لغت، چنین توضیح داده شده است: «الحَجْرُ: قد یکون مصدراً للحُجرة التی یحتجرها الرجل، وحجارها: حائطها المحیط بها... و حَجْرُ المرأَة وحِجْرُها، لغتان،: للحضنین»[٤٢٣]، «الحَجَر جمعه فی القلة أحجار، وفی الکثرة حجار وحجارة... وکل ما حجرته من حائط فهو حِجْر»[٤٢٤]، «حجر: الحاء والجیم والراء أصل واحد


[٤٢١]. الاحتجاج، ج١، ص١٨٢، ح٣٦.

[٤٢٢]. مسند ابن حنبل، ج١، ص٣٣٤، ح١٣٦٧.

[٤٢٣]. العین.

[٤٢٤]. الصحاح.