هم‌چنین ایشان کتابی با عنوان «لوامع صاحبقرانی» نگاشته که این کتاب نیز شرح من لایحضر الفقیه است. با توجه به این که لوامع پس از روضة المتقین نگاشته شده است، این سؤال مطرح می‌گردد که انگیزه وی از تألیف این کتاب چیست؟ مؤلف در مقدمه لوامع، هدف خود را از تألیف آن، بهره بردن فارسی‌زبانان از احادیث بیان کرده است.[٤٧٤]

روضة المتقین با تمام نقاط قوّتی که دارد، شهرت فراوانی نیافته است. شاید بتوان علت آن را این دانست که مؤلف آن، تحت‌الشعاع فعالیت‌های گسترده پسرش علامه محمدباقر مجلسی; قرار گرفته است.

از سویی دیگر، با این‌که کتاب الاسس الحدیثیه و الرجالیه عند العلامه محمدتقی مجلسی[٤٧٥] به طور تفصیلی مبانی وی را تبیین کرده، ولی در زمینه سبک‌شناسی این کتاب، کار جامعی انجام نشده است. هدفی که این تحقیق دنبال می‌کند، تهیه گزارشی است از فعالیت‌های شارح در روضه المتقین تا ارزش علمی این کتاب آشکار شود.

پیش از بررسی سبک کتاب لازم است با شخصیت مؤلف آشنا شویم؛ از این رو، به طور اجمالی به بررسی شخصیت، اساتید، شاگردان، تألیفات و مسلک فکری ایشان می‌پردازیم.

آشنایی با مؤلف

«محمدتقی بن مقصود علی المجلسی الإصفهانی النطنزی» ملقب به «مجلسی
اول»[٤٧٦] در سال ۱۰۰۳ قمری دیده به جهان گشود. وی وطن خود اصفهان را محل
تحصیل علوم دینی قرار داد و در همان‌جا اقامت گزید تا در سال ۱۰۷۰ قمری که
عمر شریفش به پایان رسید. از مهم‌ترین تألیفات وی می‌توان به لوامع صاحبقرانی[٤٧٧]،
حدیقه المتقین فی معرفة أحكام الدین لارتقاء معارج الیقین‌[٤٧٨]، شرح مشیخه من لایحضر الفقیه[٤٧٩] و طبقات

[٤٧٤]. لوامع صاحبقرانی، ج۱، ص۱۰و۱۱.

[٤٧٥]. اثر عبدالهادی مسعودی و محمدرضا جدیدی‌نژاد.

[٤٧٦]. وجه تسمیه این خاندان به «مجلسی» این بوده که پدر وی مقصودعلی، به خاطر حُسن مجالستی که داشته، مجلسی نامیده شده و از آن پس، این نام برای این خاندان باقی مانده است. آیةالله حسینی جلالی در فهرس التراث می‌گوید: «هو اول من لقب بالمجلسی من الاسره لجودة مجالسه التی أملاها علی مستمعیه»؛ فهرس التراث، ج۱، ص۸۶۴.

[٤٧٧]. الذریعة إلى تصانیف الشیعة، ج۱۸، ص۳۶۹.

[٤٧٨]. همان، ج‌٦، ص‌٣٨٩.

[٤٧٩]. معجم ما كتب عن الرسول و أهل البیت صلوات الله علیهم، ج‌١١، ص‌٢٧٦.