پیامبر٩ وقتی به مدینه مهاجرت کرد، اهالی آن‌جا را دید که نخل‌ها را گشن (تأبیر و لقاح) می‌کنند. از این کار پرسید. گفتند: چنین می‌کنیم تا محصولات ما بیشتر شود. پیامبر٩ فرمود: «چه بسا بهتر باشد چنین کاری نکنید!» پس آنان دست از این کار کشیدند و آن سال، تولید کم شد و هنگامی این مطلب را نزد ایشان٩ متذکر شدند، ایشان٩ فرمودند: «من چیزی را گمان کردم. مرا به سبب گمانم مؤاخذه نکنید، اما اگر از چیزی از خداوند با شما سخن گفتم، پس بدان عمل کنید.»[٣٠٩] یا «شما به کار دنیای خود، آگاه‌ترید.»[٣١٠] یا «من بشر هستم. اگر به چیزی از دینتان به شما فرمان دادم، بدان عمل کنید و اگر به چیزی از نظر خودم فرمان دادم، همانا من بشر هستم.»[٣١١]

این امر نشان می‌دهد، هرچند پیامبر٩ در امر دین، شأنی ویژه داشت، اما در امور دنیوی مذعن به داناتر از خود بوده است.

هم‌چنین از عایشه نقل شده است: «پیامبر٩ در اواخر عمر خود، بیمار می‌شدند و مردم به عیادت ایشان می‌آمدند و داور تجویز می‌کردند و من به درمان او می‌پرداختم.»[٣١٢]

نیز از ام‌سلمه نقل شده است که پیامبر٩ به او گفت:

من بشر هستم، و همانا شما نزدم به دادخواهی می‌آیید و چه بسا بعضی از شما در بیان دلایلش، تواناتر و بلیغ‌تر باشد. من بر اساس آنچه شنیدم، به سودش رأی بدهم. اگر به سود یکی و به زیان برادرش حکمی کردم، پس بدان عمل نکند... .[٣١٣]

بررسی ادله موافقان و مخالفان

درباره ادله دو گروه می‌توان به نکات ذیل اشاره کرد:

درباره ادله موافقان باید گفت، استناد به آیات دالّ بر وحیانی بودن سخن پیامبر٩ توسط موافقان، نمی‌تواند استناد کاملی باشد، زیرا کسی از مخالفان، مخالف وحیانی بودن بخشی از سخنان پیامبر٩، یعنی بخش تشریعی و غیر عادیات و به‌خصوص قرآن، نیست و آن‌ها مصداق این آیات را سخنان غیر عادیات پیامبر٩ می‌دانند.

هم‌چنین اثبات صحت محتوای احادیث طبی حتی اگر شامل تمام احادیث طبی

[٣٠٩]. مسند ابن‌حنبل، ج١، ص١٦٢؛ صحیح مسلم، ج٧، ص٩٥.

[٣١٠]. صحیح مسلم، ج٧، ص٩٦.

[٣١١]. شرح مسلم، ج١٥، ص١١٦؛ مجمع الزوائد، ج١، ص١٧٨ (با تعابیری نزدیک به هم).

[٣١٢]. مسند ابن‌حنبل، ج٦، ص٦٧.

[٣١٣]. صحیح بخاری، ج٨، ص١١٣ و نیز شبیه بدان: همان، ج٣، ص١٠١، ١١٦، ١١٧؛ صحیح مسلم، ج٥، ص١٢٩.