اتان کلبرگ از مستشرقان برجسته معاصر که علاقه فراوانی به پژوهش در موضوع حدیث شیعه دارد، در مقاله‌ای به تبیین تاریخ گردآوری و تدوین حدیث شیعه و گونه‌شناسی موضوعی آن در قرون اولیه پرداخته است. این مقاله مشتمل بر نقاط مثبتی از جمله جامعیت گزارش در عین اختصار و نگاه مثبت به تاریخ تدوین آثار شیعی و ارتباط آن با دوره صدور احادیث است. از جمله مبانی قابل نقد کلبرگ در این مقاله، که موجب برخی نتیجه‌گیری‌های ناصواب شده، پذیرش فرضیه تکاملی بودن تاریخ تطور شیعه، تأکید بیش‌ از اندازه بر جدلی بودن حدیث شیعه و تصویر اشتباه از جایگاه و میزان تأثیرگذاری تقیه بر معارف شیعی است. مبانی کلبرگ و تعدادی از آرای وی که غالباً ناشی از اعتقاد به مبانی فوق است، پس از ارائه ترجمه مقاله مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

کلید‌واژه‌ها: اتان کلبرگ، تاریخ حدیث شیعه، تدوین حدیث، نقد خاورشناسان.ر

[٣٧٨] استادیار جامعة المصطفی العالمیه و مدرس مرکز تخصصی علوم حدیث ([email protected]).

[٣٧٩] دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه قرآن و حدیث، نویسنده مسئول ([email protected]).