نهایت آن‌که ارزیابی‌های ذکرشده درباره احادیث طبی توسط حدیث‌شناسان قدیم و جدید، در کل، به واقعیت این نوع احادیث نزدیك‌تر است؛ به‌خصوص آن‌كه وقتی در احادیث مهمِ فقهی و اعتقادی، انواع آسیب‌های سندی و متنی وارد شده، به طریق اولی، احادیث طبی كه به نوعی از احادیث «من بلغ» هستند، چنین آسیب‌هایی وجود دارد. در ادامه، برای تبیین بیشتر برخی احادیث طبی بررسی شده و یادآوری می‌شود که تضعیف یا ردّ این احادیث، به مثابه تضعیف یا ردّ مطلق احادیث طبی نیست.

٣. احادیث طبی در بوته نقد

پیش‌تر گفته شد که از دیرباز حدیث‌شناسان با توجه به آسیب‌های موجود در احادیث طبی از حیث سند و با ملاحظه محتوای آن و تطبیقش بر واقع، تجربه و مشاهده و نیز با ملاحظه ادبیات معصومان:، یكی از معیارها و قرائن نقد حدیث را «مشابهت حدیث با اقوال طبیبان و پزشكان» دانسته‌اند[٣٣٦] و این معیار، خود داخل معیار اعم، یعنی معیار عدم مشابهت با سخن پیامبر٩ (کلاً معصوم)[٣٣٧] است. در ادامه، برخی از این احادیث و نقدهای متوجه آن ذکر می‌شود.

* از پیامبر٩ روایت شده است: «علیكم بالعدس فانّه مبارك یرقّق القلب و یكثّر الدّمعه قُدّس فیه سبعون نبیّاً.»[٣٣٨] این حدیث مخالف حس، تجربه و قطعیات دانش پزشكی دانسته شده است[٣٣٩] و گفته شده كه بهترین چیزی كه درباره عدس می‌توان گفت

[٣٣٤]. مدی الاحتجاج بالاحادیث النبویه: http: //cupping.khayma.com/ashgar.htm.

[٣٣٥]. فقه الحدیث و روش‌های نقد متن، ص٢٠٤.

[٣٣٦]. زاد المعاد فی هدی خیر العباد، ص٦٤؛ معیارهای شناخت احادیث ساختگی، ص٤٤، ٣٠٨ـ٣١٤.

[٣٣٧]. معیارهای شناخت احادیث ساختگی، ص٣٠٢ـ٣٠٨.

[٣٣٨]. مسند الشامیین، ج٢، ص،٢٦٤، ج٤، ص٣١٢؛ کنز العمال، ج١٢، ص٣٣٤.

[٣٣٩]. زاد المعاد، ص٥١ـ٥٢؛ الموضوعات، ج٢، ص٢٩٤؛ تذکرة الموضوعات، ص١٤٧ (با تعابیری نزدیك به هم).
این حدیث نزد شیعه نیز منقول است (الدعوات، ص١٤٨ـ١٤٩؛ عیون أخبار الرضا٧، ج١، ص٤٥؛ ...) اما به سندی بسیار ضعیف.