حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٩ - احادیث طبی (منشأ، حجیت و گونهشناسی)

برای او بگوید که برای زمان تن‌درستی‌اش بی‌ضرر، اما برای زمان بیماری مضر باشد و بدتر از آن، مخاطبِ خود را از این امر باخبر نسازد. هرچند اگر مخاطب را از این موضوع مطلع کند، پذیرفته نمی‌شود و نقض غرض خواهد بود، زیرا اساساً حدیث طبی برای معالجه درد و بیماری است و در صورت تحقق این امر می‌توان به راحتی، از اعجاز یا حداقل کرامت امام٧ سخن گفت.

این توجیه شیخ مفید; در حقیقت، نوعی نیت‌شناسی بدون قرائن قابل اتکا بوده و تمام احادیث طبی مفید و غیرمفید، بلکه مضر را حجیت می‌بخشد و همه را در یک مرتبه قرار می‌دهد و سخن از انواع حدیث طبی و نقد آن‌ها را بی‌معنا می‌کند و این، در حالی است که شیخ مفید، ظاهراً نقد و تقسیم‌بندی امثال شیخ صدوق; را پذیرفته‌ است. هم‌چنین ملاکی نیز ارائه نشده تا معلوم شود کدام نسخه را باید در سلامتی استفاده کرد و کدام نسخه را در بیماری.

٢_٣. علامه مجلسی;

علامه نیز ظاهراً با پذیرفتن نظر شیخ صدوق و شیخ مفید و چه بسا تحت تأثیر یکی از توجیهات مفید (توجیه دوم) می‌گوید: هم‌چنین گاهی برخی داروها مناسبتی با مرض ندارند و این صرفاً به جهت امتحان و ابتلاست تا مؤمن واقعی از غیر آن متمایز شود؛ بدین گونه كه اگر اولی از آن استفاده كند، شفا می‌یابد، نه به جهت خاصیت و طبع دارو، بلكه به سبب توسلی كه به امام٧ کرده و یقین و خلوصی که در پیروی از اوست؛ مانند بهره‌مندی از تربت امام حسین٧ و تعویذات و ادعیه.[٣٣٠]

در این باره باید گفت، اگر مراد آن است كه امام٧ با علم به این‌كه داروی تجویزشده، هیچ مناسبتی با بیماری ندارد و صرفاً برای سنجش ایمان و اعتقاد سائل به خود است، پس این سخن، پیش از هر چیز، نیاز به مستند قطعی دارد؛ ثانیاً در این حالت، این
سؤال مطرح می‌شود كه: كسی كه به امام٧ ایمان ندارد، چه وجهی داشته است كه از او درباره شفای دردش سؤال بكند؟ ثالثاً ظاهراً در این حالت، معقول آن است كه امام٧ با دادن دوایی مناسب، درد غیرمؤمن به خود را درمان كرده و از این طریق، او را به خود جذب نماید.


[٣٣٠]. بحارالأنوار، ج٥٩، ص٧٦ـ٧٨.