مهره[٣٢٢] و افسون، طلسم جلب محبت شوهر[٣٢٣] و سفارش به مسواک زدن[٣٢٤] یا صدقه دادن[٣٢٥] برای حفظ سلامتی. لذا به این‌گونه موارد، به‌خصوص موارد صحیح السند، می‌توان برای مؤمنان استناد کرد و راهنمای عمل آن‌ها باشد و به نوعی همان گونه که برخی اشاره کرده‌اند[٣٢٦]، برای آن‌ها حجیت قائل شد.

٢. ارزیابی احادیث طبی و گونه‌شناسی آن‌ها

هم‌چنان که ذکر شد، عموم دانشمندان مسلمان، بر صدور احادیث طبی از پیامبر٩ به طور کلی، اذعان دارند؛ با وجود این، از دیرباز برخی از آن‌ها برای جلوگیری از آسیب‌هایی جسمی یا معنوی (همچون انکار عصمت پیامبر٩ و ائمه:، وهن اسلام و احکام آن)، درباره مجموع احادیث طبی جانب احتیاط را پیشه کرده و با تحلیل سندی و محتوایی و احتمالات صدور حدیث، آن‌ها را گونه‌شناسی کرده و به اقسامی قابل قبول و غیر قابل قبول تقسیم کرده‌اند. در ادامه، نظریات دانشمندان مسلمان در این باره، نقد و بررسی می‌شود.

٢_١. شیخ صدوق;

چه بسا بتوان گفت، یکی از قدیمی‌ترین ارزیابی‌های احادیث طبی و تقسیم‌بندی آن‌ها بر اساس این ارزیابی، توسط شیخ صدوق; صورت گرفته که خود نشان از وجود احادیث طبی مشکوک از همان دوران نخستین داشته که به جهت آثار مترتب بر کاربرد آن‌ها، انتقادهایی متوجه آن‌ها بوده است. هرچند ممکن است انتقاداتی به برخی از مبانی نقد حدیثی یا برخی از نتایج نقد حدیثی شیخ صدوق; وجود داشته باشد، اما درباره ارزیابی وی از این احادیث، مخالفت مطلقی توسط متأخرین از وی (مانند شیخ مفید; و علامه مجلسی;)، صورت نگرفته، بلکه مواردی را نیز بدان اضافه کرده‌اند. شیخ صدوق; ضمن پذیرفتن اصل ورود احادیث طبی از معصوم و صحت پاره‌ای از

[٣٢٢]. كنزالعمال، ج١٠، ص١١.

[٣٢٣]. مسند ابن‌حنبل، ج١، ص٣٨١؛ سنن ابن‌ماجه، ج٢، ص١١٦٧.

[٣٢٤]. الکافی، ج٦، ص٤٩٥؛ مسند ابن‌حنبل، ج١، ص٤، ١٠؛ صحیح بخاری، ج٢، ص٢٣٤.

[٣٢٥]. الکافی، ج٤، ص٣.

[٣٢٦]. افعال الرسول٩، ج١، ص٢٤٥ به بعد.