حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٠ - آثار حدیثی و محدثان کرمان

از جمله تألیف‌های او علاوه بر شرح بخاری (الکواکب الدراری) در چهار جلد، این
آثار را ذکر کرده‌اند:‌ شرحی بر مختصر ابن‌حاجب به نام السبعة السیارة (شامل هفت
شرح)، ضمائر القرآن، النقود و الردود فی الاصول، أنموذج الکشاف (حاشیه‌ای بر تفسیر بیضاوی تا سوره یوسف)، التحقیق فی شرح الفوائد الغیاثیة (در علم معانی و بیان)، ذیل مسالک الأبصار (در علم تاریخ)، رسالة فی مسألة الکحل، شرح أخلاق عضدین، شرح الجواهر و شرح المواقف (در علم کلام).[٢١٠]

٣. إبن‌الکرمانی یحیی بن محمد (‌٧٦٢_ ٨٣٣ق)

وی شافعی‌مذهب و فرزند شمس‌الدین محمد بن یوسف کرمانی (م. ٧٨٦ق)،
شارح صحیح بخاری است که شرح حالش گذشت. اسماعیل باشا نام او را این‌گونه گزارش کرده است: «تقی‌الدین یحیی بن شمس‌الدین محمد بن یوسف بن
علی البغدادی السعیدی الشافعی المعروف به ابن‌الکرمانی المتوفی بمصر
سنة ٨٣٣ هجری قمری.»[٢١١] زرکلی نام او را این‌گونه ضبط کرده است: «یحیى بن
محمد بن یوسف السَّعیدى، تقی‌الدین بن ‌الکرمانی.» وی در سال ٧٦٢ قمری به
دنیا آمد.[٢١٢] زرکلی او را کرمانی‌ الاصل، تولد‌یافته بغداد معرفی و نسبتِ او را به سعید
بن زید، یکی از صحابه ده‌گانه ذکر کرده[٢١٣] و او را پژوهش‌گر و عالم به طب و حدیث معرفی کرده است.[٢١٤]

وی حفظ قرآن کریم و کتاب‌های الشاطبیة، الکافیة و الشافیة را نزد جلال اسعد بن محمد بن محمود حنفی، یکی از شاگردان پدرش، ادبیات و علوم عقلی را نزد علاء بن بیهی و طب را نزد شمس محمد محولی و ضیاء طبیب یاد گرفت. ابن‌کرمانی در مکه به سماع حدیث از جمال محمد بن احمد بن عبدالله بن عبد معطی، مجد اللغوی و نور خراسانی و در بغداد از نور علی بن یوسف بن حسن زرندی همت گمارد.[٢١٥]

از آثار اوست: ١. کتابی درباره طب که احتمالاً همان المختصر من خواص ابی‌العلاء ابن‌زهر


[٢١٠]. هدیة العارفین، ج٢، ص١٧٢.

[٢١١]. همان، ج٢، ص٥٢٧.

[٢١٢]. الأعلام، ج٨، ص١٦٦.

[٢١٣]. همان، ص١٦٧.

[٢١٤]. همان، ص١٦٦.

[٢١٥]. الضوء اللامع لأهل القرن التاسع، ج١٠، ص٢٥٩ـ٢٦٠.