حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣١ - آسیبِ بسندگی به لغتنامهها در فهم حدیث

از دیگران انتظار احترام دارد و... نتیجه کم‌ظرفیتی اوست نه نتیجه بردباری نداشتن؛ مگر بگوییم: بردباری به معنای ظرفیّت داشتن است که چنین چیزی بعید به نظر می‌رسد.

مقام معظم رهبری در تاریخ دوم اردیبهشت ١٣٧٧ در دیدار با علما و روحانیون فرمود:

حلم، عبارت است از همان ظرفیت داشتن؛ به اصطلاح عمومى مردم جنبه داشتن‌.[٤٦٥]

نتیجه‌گیری

برای فهم حدیث، مراجعه به لغت‌نامه‌های کهن ضرورت دارد؛ اما نمی‌توان همیشه و در همه حال به آنها اکتفا کرد بلکه باید جوانب مختلف دیگر، از قبیل حدیث‌های مشابه، گفتمان حاکم بر حدیث، شرایط عصر معصوم٧، همه الفاظ حدیث و... را نیز در نظر داشت. در این صورت است که گاهی به معانی‌ای از واژه‌های حدیث می‌رسیم که در لغت‌نامه‌ها یافت نمی‌شوند یا اینکه بدون تصریح به معنای مورد نظر، اشاره‌وار گذشته‌اند. اگر احادیث، با این دقت نگاه شوند، به نادرستی برخی ترجمه‌های مشهور پی خواهیم برد و چه بسا به تغییر در بعضی فتواها برسیم.


[٤٦٥]. نرم افزار «حدیث ولایت» (متن کامل بیانات، سخنرانی ها، خطبه ها، مصاحبه‌ها و دیدارهای مقام معظم رهبری از شهریور ۱۳۶۶ تا آذر ۱۳۹۰).