در المبدأ و المعاد مقاله ٢ فصل ٧ (ص ٨٤) و در رساله قدر (چاپ مهرن ٩- ١٠ و جامع البدائع ص ٦٣) و ترجمه فارسى آن در فرهنگ ايران زمين (٢٤: ٦٧- ٧٠) و در اشارات نمط ٧ (ص ١٤٠) نيز ترجمه فرانسوى گواشون (ص ٤٥٨) از عنايت ياد كرده است.

كارا دوو در «ابن سينا» (ص ٢٧٨ متن فرانسوى و ص ٢٦٧ ترجمه عربى) و لوئى گارده‌L .Gardet در انديشه دينى ابن سيناLa Pensee religieuse d ,Avicenne و گواشن درDistinction( ٢٩٢ ) نيز درباره همين انديشه او سخن داشته‌اند.

در اخلاق نيقوماخوس كتاب ١٠ فصل ١٠ بند١١٧٩ a ٢٣ از عنايت ياProvidence ياد شده است (ترجمه عربى كهن ٣٥٦ و ترجمه عربى احمد لطفى سيد ٣٦٥- ترجمه فارسى سلجوقى ٣٢١- ترجمه‌هاى فرانسوى تريكوTricot ص ٥٢١ و وآلگوئين‌Voilguin ص ٤٩٧- سرگذشت ارسطو از كروست‌Chroust ١ :٤٣٢ ) دانشمندان ما در اينجا گويا از رواقيان بهره برده‌اند چه آنان به تدبير يا عنايت الهى ياPeri Pronoias مى‌گرائيدند و به گفته خروسيپوس نگارنده كتاب تدبير الهى، آن از ذات خداوند برخاسته است. آنان در حلى كه از مسأله شر و بدى كرده‌اند به انديشه رواقيان نزديكند. پنايطوس رودسى زنده ١٨٠ خواجه و سرور رواقيان را كتاب العناية است. انديشه ماركوس اورليوس هم چنين است. سيسرون در كتاب طبيعت خدايان هم چنين گفته است (خروسيپوس از برهيه‌Brehier به فرانسه ص ٤٢ و ٢٠٣- الفلسفة الرواقية از عثمان امين ٤ و ١٣١ ١٥٠ و ١٤٢) اسكندر افروديسى چندين رساله دارد كه در ان به سخنان ارسطو مى‌نگرد يكى از آنها كه ترجمه عربى آن در دست هست «العناية» است كه ابو بشر متى بن يونس قنائى (غسانى) آن را از سريانى به تازى درآورده است و سخنان دمكريتس و اپيكورس و فيلسوفان نوين ديگر در اين باره در آن آمده است. فارابى در شرح العبارة (ص ٩٠ س ٢٣ بندى درباره تدبير دارد كه بنوشته زيمرمن (ص ٢٥٦) از اسكندر گرفته است.

ابن ميمون اسرائيلى (٥٣٠- ٦٠٢) در دلالة الحائرين (٣: ١٦- ١٨) از رسالة التدبير اسكندر بندهائى آورده و گفته كه درباره عنايت خداوند پنج رأى است (٥٢٣ و ٥٢٤ و ٥٢٥ و ٥٣٥ متن عربى چاپ ١٩٧٤ آنكارا و ٣: ١١١ ترجمه فرانسوى‌