توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٧ - انحاء و وجوه تفصيل

[انحاء و وجوه تفصيل‌]

شرح فارسى‌

توضيح‌

حاصل گفتار مصنّف و شارح اشاره به چهار نكته ميباشد:

نكته اول‌

مقصود از تفصيل در وجه شبه كه موجب غرابت تشبيه مى‌باشد اينستكه:

باوصاف متعدد و متكثرى كه قدر جامع بين مشبّه و مشبّه‌به مى‌باشند نظر شود جملگى را سبب تشبيه قرار دهيم.

نكته دوم‌

براى تفصيل وجوه و انحائى است كه ذيلا ذكر مى‌شوند:

موصوف يا واحد بوده و يا دو يا سه تا در نظر گرفته شده و يا بيشتر از آن منظور مى‌گردد و از طرفى ديگر اوصاف متعدّد و متكثر نيز يا وجودشان اعتبار شده و يا عدمشان ملاحظه گرديده و يا وجود بعضى و عدم برخى لحاظ مى‌گردد و از ضرب سه در چهار دوازده صورت حاصل مى‌شود كه شرح آنها چنين است:

١- در شئ واحد (موصوف واحد) وجود تمام اوصاف ملاحظه شود.

٢- در شئ واحد (موصوف واحد) عدم تمام اوصاف ملاحظه گردد.

٣- در شئ واحد (موصوف واحد) وجود برخى از اوصاف و عدم‌