توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣ - وجه شبه مركب حسى و بديع

يعنى: گويا برق مانند اوراق كتاب كسى است كه آنرا ميخواند پس آنرا بر هم گذارده و بار ديگر آنرا مى‌گشايد.

كلمه [قار] با حذف همزه در اصل [قارى‌] بوده و جمله مصراع دوّم تقديرش چنين است:

فينطبق انطباقا مره و ينفتح انفتاحا اخرى (پس كتاب يكبار بسته ميشود و بار ديگر گشوده ميشود گشودنى) كه از حركت اين اوراق در حال بسته شدن و بازگشتن كتاب گويا برق توليد مى‌شود.

شاهد در وجه شبه بين برق و مصحف است كه امر مركّبى مى‌باشد چه آنكه مصحف در دو حالت بسته شدن و بازگشتن بدو جهت حركت مى‌كند و اين تعدّد حركت موجب تركيب وجه شبه گرديده است.

متن‌

و قد يقع التّركيب فى هيئة السّكون كما فى قوله فى صفة الكلب:

يقعى جلوس البدوى المصطلى.

من الهيئة الحاصلة من موقع كل عضو منه فى اقعائه.

شرح عربى‌

( و قد يقع التّركيب فى هيئة السّكون كما فى قوله فى صفة الكلب يقعى) اى يجلس على اليتيه‌ ( جلوس البدوى المصطلى) من اصطلى بالنار ( من الهيئة الحاصلة من موقع كل عضو منه) اى من الكلب‌ ( فى اقعائه) فانّه يكون لكل عضو منه فى الاقعاء موقع خاص و للمجموع صورة خاصّة مؤلّفة من تلك المواقع و كذلك صورة جلوس البدوى عند الاصطلاء النار الموقدة على الارض.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

و گاهى تركيب در هيئت سكون مى‌آيد چنانچه در قول‌