سر سلسله اين گروه شيخ اشراق است، وى با اين‌كه از متصلبين در اصالت ماهيت است، ولى درباره واجب الوجود، وجود را اصيل دانسته و از مبناى خود صرف‌نظر كرده است.

در آغاز رساله، علّت گرايش شيخ اشراق و اتباع وى را به اصالت ماهيت بيان كرديم، ديگر نيازى به تكرار نيست. و اينك به برخى از دلايل وى كه در حقيقت جز شكوك و شبهات چيزى نيست اشاره مى‌نماييم.

اين شكوك و شبهات در «اسفار» و كتب ديگر مرحوم آخوند موجود است و در هيچ كتابى مانند «المشاعر» [١] به طور منظم گردآورى نشده است.

مجموع شبهات وى از هشت وجه تجاوز نمى‌كند كه به برخى از آنها در اين رساله اشاره مى‌نماييم و پاسخ قسمت اعظم اين شبهات با توجه به اصول حكمت متعاليه روشن است.

١- اگر وجود اصيل و متحقّق و حاصل در اعيان باشد، بايد حمل موجود بر وجود صحيح باشد، يعنى بتوانيم بگوييم: الوجود موجود، يعنى شي‌ء ثبت له الوجود، در اين موقع نقل كلام به آن وجود

[١] . به ص ١٨ تا ص ٢٦ مراجعه فرماييد.