هستى شناسى در مكتب صدرالمتألهين - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٧٨

انتزاعى باشد، در اين‌صورت ملاك تشخص چه خواهد بود؟

به عبارت كوتاهتر: آنچه اصيل است (ماهيات) آبى از صدق بر كثيرين نيست، بلكه آنچه آبى و ملاك اتصاف به جزئيت است، امرى است حقيقى.

مرحوم صدر المتألهين در «المشاعر» به اين برهان تصريح كرده و مى‌فرمايد:

«انّه لو لم يكن للوجود صورة في الأعيان، لم يتحقّق في الأنواع جزئي حقيقي هو شخص من نوع و ذلك لانّ نفس الماهية لا تأبى عن الشركة بين كثيرين و عن عروض الكلية لها بحسب الذهن و إن تخصصت بألف تخصيص من ضمّ مفهومات كثيرة كليّة إليها». [١]

سؤال‌

ممكن است گفته شود كه هيچ فيلسوفى ماهيت مجرّده را بدون انتساب به مبدأ، اصيل نمى‌داند، در اين‌صورت موجب تشخّص ماهيت و امتناع صدق بر كثيرين پس از انتساب به جاعل، تحقّق مى‌پذيرد.

پاسخ‌

پاسخ روشن است، زيرا مى‌گوييم: محصول اين انتساب به‌


[١] . المشاعر، ص ١٤ و ١٥.