براى اثبات اصالت وجود، براهين متعددى اقامه شده و مرحوم صدر المتألهين در «مشاعر» [١] با هشت برهان اصالت وجود را ثابت نموده است؛ حكيم سبزوارى به وجوه ششگانه اكتفا كرده و مطلب را پايان داده است؛ ولى برخى از اين براهين شكل «مصادره به مطلوب» دارد. مانند نخستين برهان حكيم سبزوارى كه عبارت است از «الوجود منبع كلّ شرف»، زيرا قائلين به اصالت ماهيت، منشأ اثر را همان ماهيت مجعوله منتسبه به جاعل مى‌دانند.

برخى در توضيح اين برهان جمله‌اى را افزوده خواسته‌اند كه به وسيله آن، برهان را از صورت مصادره به مطلوب بودن درآورند و چنين گفته‌اند:

«همگى اتّفاق نظر دارند كه ماهيت من حيث هى هى منشأ اثر نيست و جز يك مفهوم اعتبارى چيزى نمى‌باشد. در اين‌صورت بايد براى منشأ آثار بودن ماهيت، امرى كه از سنخ ماهيت نباشد، ضميمه گردد و آن جز وجود، چيزى نخواهد بود».

توجيه‌كننده از يك نكته غفلت كرده كه اين برهان با اين توجيه‌

[١] . المشاعر، ص ١٨- ٩.