مسئله اصالت وجود و اعتبارى بودن ماهيت، پايه و اساس بسيارى از مسائل الهى است و يكى از آن دو اصلى است كه آنها را «رأس كلّ معارف» خوانده‌اند و نخستين كسى كه اين اصل مهم فلسفى را به طرز روشنى بيان كرده و بر اساس آن بسيارى از غوامض مربوط به ماوراء الطبيعه را حل نمود، مرحوم صدر المتألهين است.

وى در مؤلفات فلسفى خود مسئله «اصالت وجود» را به طور روشن و واضح، بحث نموده و براى هيچ منصفى جاى ترديد باقى نگذارده و از همه روشنتر كتاب «مشاعر» او است كه همه مباحث مربوط به وجود را در عين اختصار به طور واضح، روى دايره ريخته و پرده از روى حقيقت برداشته است.

در اين‌كه نظر بسيارى از فلاسفه مشاء مانند «شيخ الرئيس» و «محقّق طوسى» كه چند قرن پيش از صدر المتألهين مى‌زيستند، همان اصالت وجود بوده، جاى گفتگو نيست. زيرا مسئله اصالت وجود، اگرچه در كتابهاى شيخ و محقّق طوسى به طور مستقل عنوان نشده، ولى از ابحاث مختلفى كه شيخ دارد، مى‌توان نظر او را به دست آورد و مخصوصا از دلايلى كه براى نفى ماهيت از واجب الوجود اقامه‌