و در آن زمان كه احتمال وجود جنبنده اى در كرات ديگر نبود، فرمود: (و ما بث فيهما من دآبة). [١] و همچنين از تلقيح نباتات ماده به نطفهء نر به وسيلهء وزش باد خبر داد (و أرسلنا الرياح لواقح). [٢] و در زمانى كه اجرام آسمانى را بسايط و خلقت آنها را جداگانه از اجرام زمينى مى دانستند و از رتق وفتق عالم خبرى نداشتند، فرمود: (أو لم ير الذين كفروا أن السموت والارض كانتا رتقا ففتقنهما). [٣] و در عصرى كه بشر از گسترش جهان خبر نداشت فرمود: (والسمآء بنينها بأييد وإنا لموسعون). [٤] و در زمانى كه پندار دانشمندان بر عدم خرق والتيام اجسام فلكى بود، و كسى تصور نفوذ انسان را در آنها نمى كرد، اين آيه نازل شد (يمعشر الجن والإنس إن استطعتم أن تنفذوا من أقطار السموات والارض فانفذوا لاتنفذون الا بسلطن). [٥] وجود آياتى در اسرار كائنات كه قسمتى از آن ذكر شد، حكايت از نزول اين كتاب از نزد خالق متعال مى كند.
٥ - جاذبهء قرآن: هر انسان منصفى كه با زبان قرآن آشنا باشد، اعتراف مى كند كه در قرآن روح و جاذبه اى است كه هر سخنى هر چند تمام معيارهاى بلاغت از لطايف معانى و بيان و بديع در آن اعمال شده باشد، باز هم نسبتش به قرآن نسبت گل مصنوعى به گل طبيعى و مجسمهء انسان به انسان جاندار است.

[١] سوره ء شورى، آيهء ٢٩ (و آنچه گسترانيد در آن دو - آسمانها و زمين - از جنبنده)
[٢] سوره ء حجر، آيهء ٢٢ (و فرستاديم بادها را آبستن كنندگان)
[٣] سوره ء انبيا، آيهء ٣٠ (آيا نديدند آنان كه كافر شدند كه آسمانها و زمين بسته بودند پس شكافتيم آنها را)
[٤] سوره ء ذاريات، آيهء ٤٧ (و آسمان را بنا كرديم به قوت و هر آينه ما وسعت دهندگانيم)
[٥] سوره ء رحمن، آيهء ٣٣ (اى گروه جن و انس، اگر مىتوانيد كه نفوذ كنيد از اقطار آسمانها و زمين پس نفوذ كنيد، نفوذ
نخواهيد كرد مگر به سلطنتى)