توضيح المسائل - وحيد خراسانى، حسين - الصفحة ١٧٧
صدقه و احسان بزرگ باشد، گيرنده از آن بزرگتر است، [١] و بر او منت نگذارد، [٢] بلكه از او منت بكشد كه او وسيلهء طهارت مال و جان او شده، و قبل از سؤال و در خواست به عطا مبادرت ورزد، كه امام ششم (عليه السلام) فرمود: " به كسى كه بعد از سؤال عطا كنى آنچه به او داده اى در برابر آبروى اوست " [٣] و روى خود را از او بپوشاند، [٤] و از كسى كه به او تصدق مى كند التماس دعا كند، [٥] و دستى را كه به آن دست صدقه مى دهد ببوسد، به آن جهت كه صدقه را به ظاهر به گيرنده مى دهد و در واقع گيرنده خداست [٦] (الم يعلموا ان الله هو يقبل التوبة عن عباده ويأخذ الصدقات). [٧] و به رفع نياز نيازمندان تا آن جا عنايت كرد كه باب ايثار را گشود و فرمود: (ويؤثرون على انفسهم ولو كان بهم خصاصة) [٨] و ايثار را هم به منتهاى كمال رساند كه فوق آن تصور نشود و فرمود (ويطعمون الطعام على حبه مسكينا ويتيما وأسيرا - إنما نطعمكم لوجه الله لا نريد منكم جزآء ولا شكورا). [٩] آيين اسلام انفاق و صدقه را منحصر به مال نكرد، بلكه كمك به ضعيف و راهنمايى نابينا را صدقه قرار داد، و صرف اعتبار و حيثيت را براى رفع نياز نيازمندان زكات جاه و مقام قرار داد، و تنها به تأمين حوايج مادى بسنده نكرد، بلكه فرمود: (ومما رزقناهم ينفقون) [١٠] و رزق انسان آن چيزى است كه قوام زندگى او از هر جهت به آن است، و از اين رو فرمود: " ومما علمناهم يبثون ". [١١] آنچه گفته شد قسمت كمى از حكمت اسلام در زكات و صدقات بود كه با
[١] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٣٣، كتاب الزكاة، ابواب الصدقة، باب ٢٩.
[٢] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٥١، كتاب الزكاة، ابواب الصدقة، باب ٣٧.
[٣] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٥٦، كتاب الزكاة، ابواب صدقه، باب ٣٩، حديث ١
[٤] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٥٦، كتاب الزكاة، ابواب الصدقة، باب ٣٩، حديث ٢.
[٥] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٢٤، كتاب الزكاة، ابواب الصدقة، باب ٢٥.
[٦] وسائل الشيعه، جلد ٩، صفحهء ٤٣٣، كتاب الزكاة، ابواب الصدقة، باب ٢٩.
[٧] سوره ء توبه، آيهء ١٠٤ (آيا ندانستند كه خداوند قبول مى كند توبه را از بندگان خود و مى گيرد صدقات را)
[٨] سوره ء حشر، آيهء ٩ (و ايثار مى كنند بر خودشان هر چند خود محتاج باشند)
[٩] سوره ء انسان، آيهء ٨ و ٩ (و مىخورانند طعام را با دوست داشتن آن طعام به مسكين و يتيم و اسير، اين است و جز
اين نيست اطعام مى كنيم شما را براى خاطر خدا، از شما نه جزا مى خواهيم و نه سپاس)
[١٠] سوره ء بقره، آيهء ٣ (و از آنچه روزى كرديم به آنان انفاق مى كنند)
[١١] بحار الانوار، جلد ٢، صفحهء ١٧ (و از آنچه آموخته ايم به آنان منتشر مى كنند)