توضيح المسائل - وحيد خراسانى، حسين - الصفحة ٧١
طرفى در انجيل يوحنا باب هفدهم آيه سه، مى گويد: " و حيات جاودانى اين است كه تو را خداى واحد حقيقى و عيسى مسيح را كه فرستادى بشناسند. " از اين رو كه اصل مسلم نزد آنان اعتقاد به اقانيم ثلاثة است، و چون در انجيل يوحنا خدا به وحدت حقيقى وصف شده، چاره نديدند، همچنان كه در رسالهء اول يوحنا ذكر شده " كه هر سه يك هستند " بين توحيد و تثليث جمع كنند، و بگويند ممتازند حقيقة و متحدند حقيقة.
و اين عقيده به دلايلى باطل است كه به بعضى از آنها اشاره مىشود: ١ - مراتب اعداد - مانند يك و سه - ضدين هستند، و اجتماع ضدين محال است، چگونه ممكن است يك سه باشد و در عين حال هر سه يك باشند.
٢ - عقيده ء به تثليث مستلزم اعتقاد به پنج خداست و همچنين تا غير متناهى بر عدد افزوده مى شود - چنان كه در بحث توحيد گذشت - و بنابراين مسيحيان چاره ندارند به خدايان غير متناهى ايمان بياورند.
٣ - تثليث مستلزم تركيب است و تركيب مستلزم احتياج به اجزاء و تركيب كننده ء اجزاء است.
٤ - عقيده ء به تثليث مستلزم اتصاف خالق عدد به مخلوق است، زيرا عدد و معدود هر دو مخلوقند، و خداوند از معدود بودن حتى از وحدت عدديه منزه است (لقد كفر الذين قالوا إن الله ثالث ثلثة و ما من إله إلا إله واحد وإن لم ينتهوا عما يقولون ليمسن الذين كفروا منهم عذاب أليم). [١] و آنان عيسى را به صراحت فرزند خدا خواندند، ولى قرآن فرمود: (ما المسيح ابن مريم إلا رسول قد خلت من قبله الرسل وأمه صديقة كانايأ كلان الطعام انظر كيف نبين لهم الايت ثم انظر أنى يؤفكون) [٢]، وجملهء " كانا يأ كلان الطعام " اشاره به اين
[١] سوره ء مائده، آيهء ٧٣ (همانا كفر ورزيدند آنان كه گفتند خدا سيمين سه تا است حال آن كه نيست خداوندى جز
خداى يكتا، و اگر دست بر ندارند از آنچه گويند هر آينه برسد البته آنان را كه كفر ورزيدند از ايشان عذابى دردناك)
[٢] سوره ء مائده، آيهء ٧٥ (نيست مسيح پسر مريم جز پيغمبرى كه بگذشتند پيش از او پيغمبرانى، و مادرش زنى است
راستگو، هستند آن دو كه طعام مى خوردند، بنگر چگونه آيات را براى ايشان بيان كنيم، سپس بنگر چگونه از حق
برگردانده مى شوند)