راضى به قسمت نشد، مالك مى تواند او را به پذيرفتن قسمت مجبور كند.
مسأله ٢٢٨٣ - اگر سود را قسمت كنند، و بعد از قسمت خسارتى بر سرمايه وارد شود، و سودى بعد از آن حاصل شود و كمتر از خسارت نباشد، آن خسارت به آن سود جبران مى شود، و چنانچه كمتر از خسارت باشد، عامل بايد آن خسارت را به سودى كه به قسمت گرفته جبران نمايد، پس اگر خسارت كمتر از سود باشد، زايد بر خسارت براى او مىماند، و اگر بيشتر باشد، مقدار زايد بر سود بر عهده ء عامل نيست.
مسأله ٢٢٨٤ - تا وقتى عقد مضاربه باقى باشد، خسارت وارد بر سرمايه، از سود حاصل از عمل جبران مى شود، چه سود قبل از خسارت و يا بعد از آن باشد، و اگر خسارت قبل از شروع در عمل باشد، چنانچه قسمتى از سرمايه تلف شود، آن خسارت به سود جبران مى شود، و چنانچه تمام سرمايه تلف شود - بدون آن كه كسى آن را تلف كند - مضاربه باطل مى شود، و اگر كسى آن را تلف نمايد و تلف كننده بدل آن را بدهد، مضاربه باطل نمى شود.
مسأله ٢٢٨٥ - اگر عامل بر مالك شرط كند كه خسارت وارد بر سرمايه، از سود جبران نشود، شرط صحيح است، و از سهم عامل كسر نمى شود.
مسأله ٢٢٨٦ - مالك و عامل - همچنان كه گذشت - مى توانند عقد مضاربه را هر وقت بخواهند فسخ كنند، هر چند بعد از عمل و قبل از حصول سود باشد، ولى اگر عامل به اذن مالك سفر كرده و مقدارى از سرمايه را براى هزينهء سفر خرج كرده و بخواهد مضاربه را فسخ كند، احتياط واجب آن است كه مالك را راضى كند.
مسأله ٢٢٨٧ - اگر بعد از حصول سود، مضاربه فسخ شود، بايد آن سود بر طبق قرار داد بين مالك و عامل تقسيم شود، و اگر يك طرف راضى به قسمت نشود، طرف ديگر حق دارد او را بر قسمت مجبور كند.
مسأله ٢٢٨٨ - اگر مضاربه فسخ شود، و مال مضاربه يا قسمتى از آن دين باشد، بايد عامل آن را از مديون گرفته و به مالك برگرداند.
مسأله ٢٢٨٩ - اگر سرمايهء مضاربه نزد عامل باشد و بميرد، چنانچه عين آن معلوم باشد، به مالك بر مى گردد، و چنانچه معلوم نباشد، بايد به قرعه معين شود، يا مالك با ورثهء عامل مصالحه كند.