تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧ - تفسير آرزوهاى بيجا!

*** سپس به آنها كه در لجاجت و مخالفت با اين آيات روشن الهى اصرار مى‌ورزند هشدار مى‌دهد روزى فرا مى‌رسد كه اينها از نتائج شوم كفر و تعصب كوركورانه و لجاجت خويش پشيمان خواهند شد و" چه بسا اين كافران آرزو مى‌كنند كه اى كاش مسلمان بودند" (رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ‌).

بنا بر اين منظور از" يود" (دوست مى‌دارند)- همانگونه كه در تفسير" الميزان" بيان شده دوست داشتن به معنى" تمنى" و آرزو كردن است، و ذكر كلمه" لو" دليل بر آنست كه آنها آرزوى اسلام را در زمانى مى‌كنند كه قدرت بازگشت به سوى آن را ندارند، و اين خود قرينه‌اى خواهد بود بر اينكه اين تمنى و آرزو در جهان ديگر و پس از مشاهده نتائج اعمالشان است.

حديثى كه از امام صادق ع در اين زمينه نقل شده نيز كاملا اين معنى را تاييد مى‌كند

ينادى مناد يوم القيامة يسمع الخلائق انه لا يدخل الجنة الا مسلم فثم يود سائر الخلائق انهم كانوا مسلمين:

" روز قيامت كه مى‌شود كسى صدا مى‌زند به گونه‌اى كه همه مردم مى‌شنوند (كه امروز) جز افرادى كه اسلام آورده‌اند داخل بهشت نمى‌شوند در اين هنگام ساير مردم آرزو مى‌كنند كه اى كاش مسلمان بودند [١]".

و نيز از پيامبر بزرگ اسلام ص نقل شده هنگامى كه دوزخيان در دوزخ گرد مى‌آيند و گروهى از مسلمانان خطا كار را، با آنها قرار مى‌دهند، كفار به مسلمين مى‌گويند مگر شما مسلمان نبوديد؟ در پاسخ مى‌گويند: آرى بوديم، و آنها در جواب مى‌گويند پس اسلام شما هم نيز به حالتان سودى نداشت! چون‌

---

[١] مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث- حديث اول در تفسير نور الثقلين از تفسير عياشى نيز نقل شده و فخر رازى در تفسير خود حديثى شبيه حديث دوم (البته با كمى تفاوت) نقل كرده است.