تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٢ - تفسير دين يكى و معبود يكى!

نعمتى نداده‌اند كه شكرش لازم باشد، بلكه سر تا پاى وجود شما را نعمتهاى خدا فرا گرفته است، با اينحال بندگى او را رها مى‌كنيد و به سراغ بتها مى‌رويد! علاوه بر اين" هنگامى كه ناراحتيها، مصائب، بلاها و رنجها به سراغ شما مى‌آيد براى دفع آنها تنها دست تضرع به درگاه او برمى‌داريد و او را مى‌خوانيد" (ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ‌).

بنا بر اين اگر پرستش بتها به خاطر دفع ضرر و حل مشكلات است، آنهم كه از ناحيه خدا است و شما نيز عملا ثابت كرده‌ايد كه در سخت‌ترين حالات زندگى همه چيز را رها مى‌كنيد و تنها به در درگاه او مى‌رويد.

و اين چهارمين بيان براى مساله توحيد عبادت است.

" تجئرون" در اصل از ماده جؤار (بر وزن غبار) به معنى آواى چهار پايان و وحوش است كه بى‌اختيار به هنگام درد و رنج سر مى‌دهند و سپس به عنوان كنايه در همه ناله‌هايى كه بى‌اختيار از درد و رنج برمى‌خيزد به كار رفته است، انتخاب اين تعبير در اينجا مخصوصا اين نكته را مى‌رساند كه در آن زمان كه مشكلات فوق العاده زياد مى‌شود و كارد به استخوان مى‌رسد و بى‌اختيار فرياد درد و رنج مى‌كشيد، آيا در آن زمان جز" اللَّه" را مى‌خوانيد؟! پس چرا در حال آرامش و مشكلات كوچك دست به دامن بت مى‌زنيد؟!

*** آرى در اين گونه موارد خداوند نداى شما را مى‌شنود و به آن پاسخ مى‌گويد و مشكلاتتان را بر طرف مى‌سازد" سپس هنگامى كه زيان و رنج را از شما بر طرف ساخت گروهى از شما براى پروردگارشان شريك قرار مى‌دهند" و به سراغ بتها مى‌روند (ثُمَّ إِذا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ‌).

در حقيقت قرآن به اين نكته باريك اشاره مى‌كند كه فطرت توحيد در وجود همه شما هست، ولى در حال عادى، پرده‌هاى غفلت و غرور و جهل و تعصب‌