تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٣ - تفسير سرنوشت گنهكاران قوم لوط

ممكن است ساختمانها را ويران سازد.

*** ولى به اين اكتفاء ننموديم بلكه شهر آنها را به كلى زير و رو كرديم" بالاى آن را پائين و پائين را بالا قرار داديم"! (فَجَعَلْنا عالِيَها سافِلَها.) اين مجازات نيز براى آنها كافى نبود" به دنبال آن بارانى از سجيل (گلهاى متحجر شده) بر سر آنان فرو ريختيم"! (وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ‌).

ريزش اين باران سنگ، ممكن است براى هدف‌گيرى كسانى بوده باشد كه از آن صيحه وحشتناك نابود نشده و يا زير آوار نرفته بودند، و نيز ممكن است براى محو اجساد پليد و آثار اين قوم بوده است، آن چنان كه پس از اين باران سنگ اگر كسى از آن ديار مى‌گذشت نمى‌توانست به آسانى باور كند كه روزى در اين منطقه شهرهاى آبادى بوده است! نازل شدن اين عذابهاى سه گانه (صيحه وحشتناك- زير و رو شدن- بارانى از سنگ) هر كدام به تنهايى كافى بود كه قومى را به هلاكت برساند، اما براى شدت گناه و جسور بودن آنها در تن دادن به آلودگى و ننگ، و همچنين براى عبرت ديگران، خداوند مجازات آنها را مضاعف كرد.

*** اينجاست كه قرآن به نتيجه‌گيرى تربيتى و اخلاقى پرداخته مى‌گويد" در اين داستان نشانه‌هايى است براى افراد با هوش"! (إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ‌)، آنها كه با فراست و هشيارى و بينش مخصوص خود از هر علامتى جريانى را كشف مى‌كنند و از هر اشاره‌اى حقيقتى و از هر نكته‌اى، مطلب مهم و آموزنده‌اى را [١]

---

[١] متوسم از ماده وسم (بر وزن رسم) به معنى اثر گذاردن است. و" متوسم" به كسى مى‌گويند كه از كمترين اثر، پى به واقعيتهايى مى‌برد، و معادل آن در فارسى، هوشيار، با فراست و با ذكاوت است.