قسمتهای تاریک بسی ترجیح دارد . حادثه کربلا دارای دو ورق است : ورق سیاه و ورق سفید . از لحاظ ورق‌ سیاه یک داستان جنائی است ، داستانی خیلی تاریک و وحشتناک ، و ما بعدا در حدود بیست مظهر از بیرحمی و قساوت و دنائت و نامردمی [ را که‌ در این حادثه انجام شده ] نشان خواهیم داد . از این جنبه در این داستان‌ حد اکثر بیرحمی و قساوت و سبعیت دیده می‌شود . از لحاظ ورق سفید ، یک داستان ملکوتی است ، یک حماسه انسانی است ، مظهر آدمیت و عظمت و صفا و بزرگی و فداکاری است . از لحاظ اول نام این قضیه فاجعه است و از لحاظ دوم قیام مقدس . از لحاظ اول قهرمان داستان شمر است و ابن زیاد و حرمله و عمر سعد و . . . و از لحاظ دوم قهرمان داستان امام حسین است و ابی الفضل و علی الاکبر و امثال حبیب ابن مظهر ، و زینب و ام کلثوم و ام وهب و امثال اینها . از لحاظ اول این داستان ارزش آنرا ندارد که بعد از هزار و سیصد و بیست و اند سال ، با این عظمت ، خاطره و ذکرایش تجدید بشود ، وقتها و پولها و اشکها و تأثرها و احساسات صرف آن بشود ، نه از آن جهت که از داستان‌ جنائی نمی‌توان استفاده کرد ( زیرا جنبه‌های منفی زندگی بشر نیز ممکن است‌ آموزنده باشد . از لقمان پرسیدند ادب از که آموختی ؟ گفت : از بی ادبان‌ ) و نه از آن جنبه که این داستان از جنبه جنائی چندان مهم نیست یا چندان‌ آموزنده نیست . ما قبلا ثابت کردیم که [ این داستان ] از این نظر مهم‌ است و گفتیم که کشته شدن