حماسه حسینی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٦
اجتماع نظیر رشد فرد است . رشد چیست ؟ رشد یعنی این که انسان در یک
ناحیه از نواحی زندگی مثلا در امر ازدواج ( رشد معتبر در ازدواج ) ،
آنچنان حدی از فکر و عقل را داشته باشد که مصالح خود را در انتخاب همسر
و در اداره زندگی خانوادگی درک کند . به عبارت دیگر ارزشهای لازم را در
باب ازدواج درک کند که : در زندگی خانوادگی چه چیزهایی لازم است و چه
چیزهایی لازم نیست ، چه چیزهایی مهم است و چه چیزهایی مهم نیست ، چه
چیزهایی در درجه اول اهمیت است و چه چیزهایی در درجه دوم و سوم ، و به
عبارت دیگر سود و زیان و عوامل سود و زیان خود را تشخیص دهد . تنها رشد
جسمی و جنسی برای ازدواج که تشکیل یک واحد اجتماعی است کافی نیست .
رشد اقتصادی یعنی اینکه انسان به حدی برسد که مصالح خود را و عوامل لازم
را از لحاظ حفظ و نگهداری و بلکه تکثیر و توسعه ثروت درک کند ، اگر نه
هنوز رشید نیست ، و اگر از سنین رشد بگذارد و واجد رشد نباشد ، " سفیه
" نامیده میشود ، اما اگر هنوز به آن نرسیده است و کودک است ، ممکن
است رشید نباشد ، ولی البته سفیه خوانده نمی شود . « و ابتلوا الیتامی
حتی اذا بلغوا النکاح فان آنستم منهم رشدا فادفعوا الیهم اموالهم »[١] .
پس رشید ، در هر ناحیهای ، کسی است که سود و زیان را در آن موضوع
درک میکند و هم ارزش موضوعات مربوط را درک میکند . تا ارزشها درک
نشود ، قدرت بر حفظ و نگهداری و
[١] سوره نساء ، آیه . ٦ [ و کودکان یتیم را بیازمایید تا وقتی به سن بلوغ رسند . پس اگر در آنان رشد ( عقلی ) یافتید اموالشان را در اختیارشان قرار دهید ] .