حماسه حسینی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨
میکردند و جنایتهای ابوسفیان و معاویه و زیاد در کوفه و خاندان اموی را اصولا فراموش نمیکردند و گول ظاهر فعلی معاویه را که دم زدن از دین به خاطر منافع شخصی است نمی خوردند و عمیق فکر میکردند و حساب میکردند آیا حسین ( ع ) برای دین و دنیای آنها بهتر بود یا یزید و معاویه و عبیدالله ، هرگز چنین جنایتی واقع نمیشد . پس در حقیقت علت عمده اینکه مردمی نسبتا معتقد به اسلام اینطور با خاندان پیغمبر رفتار کردند در صورتی که همانها حاضر بودند قربة الی الله در جنگ کفار شرکت کنند فقط و فقط فراموشکاری مردم و گول ظاهر خوردن آنها بود یعنی نتوانستند پشت پرده نفاق را ببینند . ظواهر شعائر اسلامی را محفوظ میدیدند و توجه به اصول و معانی از بین رفته نداشتند . البته در این حادثه چنانکه قبلا گفتیم رعب و ترس و استسباع از یک طرف ، و فساد اخلاق رؤسا و رشوه خواری آنها و طمع آنها و اطاعت کور کورانه - به حسب خوی قبیلی عربی - کوچکترها از رؤسای قبائل از طرف دیگر نیز از عوامل مهم وقوع این حادثه بود . این حادثه صد در صد یک حادثه اسلامی است . امام حسین به قول آن مرد معاند ، به سیف جدش کشته شد ، اما به علت جهالت و ظاهربینی و گول حفظ ظواهر و شعائر خوردن مردم . از جمله عواملی که در این حادثه زیاد دخالت داشت این بود که به حسب تصادف ، کارگردانان این حادثه یکعده مردمی بودند که جانی بالفطره بودند و به قول " عقاد " : المسخاء المشوهین اولئک الذین تمتلی صدورهم بالحقد علی ابناء آدم و لاسیما من کان منهم علی سواء الخلق و حسن الاحدوثة ،