ادبی است و یا در یک سند تاریخی اجتماعی است مثل جعل کتابسوزی‌ اسکندریه ، و یا در یک سند اخلاقی و تربیتی و اجتماعی است . ٢ - مرحوم آیتی در سخنرانی پنجم " بررسی تاریخ عاشورا " می‌گوید اسارت اهل بیت عامل بزرگی بود برای اینکه حقیقت وقایع عاشورا به مردم‌ گفته شود و حقیقت قلب نشود . در سخنرانی ششم صفحه ١٥١ می‌گوید : " باید توجه داشت که تاریخ نهضت‌ اباعبدالله الحسین علیه السلام نسبت به بسیاری از فصول تاریخ از تحریف‌ مصون و محفوظ مانده است " . و مخصوصا فجیع بودن این فصل تاریخ از نظر کسانی که قضیه را از جنبه فجیع بودن آن مطالعه کرده‌اند ، و عظیم بودن آن‌ و قابل تکریم و احترام بودن آن از نظر کسانی که این قضیه را از آن جهت‌ مورد مطالعه قرار داده‌اند خود سبب شده است که اهتمام عظیمی به ثبت‌ جزئیات واقعه بشود . پس جزئیات واقعه بازگوئی شده است و ثبت شده‌ است . از این جهت امثال طبری ، ابن واضح ( یعقوبی ) ، شیخ مفید ، ابوالفرج اصفهانی ، که در قرون دوم و سوم و چهارم می‌زیسته‌اند ، جزئیات‌ وقایع را با نقل از روات موثق نقل کرده‌اند . مرحوم آیتی اصرار دارد ( ص ١٦٨ ) که اهتمام زنان اهل بیت به خطبه و خطابه در فرصتهای مختلف ، با بودن امام علی بن الحسین ، همه برای این‌ بوده که مانع تحریف حادثه کربلا بشوند ( چه تحریف لفظی و چه تحریف‌ معنوی ) و خواستند نگذارید این حادثه قلب و تحریف بشود . متن آنچه واقع‌ شده بود ، به صورت