حماسه حسینی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٠
صورت اصلاح حکومت . ز - معلوم شد به موجب هر یک از این عاملها امام یک وظیفه مخصوص دارد . و ضمنا معلوم شد که به اعتبار هر یک از عاملها نهضت امام ارزش مخصوصی پیدا میکند . به موجب عامل دعوت و احتمال موفقیت که حداکثر ٥٠ درصد است ، ارزش نهضت همینقدر است که امام با پیدایش یک فرصت احتمالی ، نمی نشیند و فرصت را از دست نمی دهد ، و ضمنا نظر و تز امام راجع به حکومت که در نامه به اهل کوفه توسط مسلم و در خطبه بیضه پیدا است ، روشن میشود . و از نظر عامل بیعت که تا آنوقت حتی مردم کوفه اعلام نصرت نکرده بودند ارزش کار امام در این حد است که تقاضای یک حکومت نیرومند و خونخواری را برای بیعت نمیپذیرد و حاضر میشود خونش را بریزند و بیعت نکند . به موجب این عامل اگر حکومت کاری به او نمیداشت و از او چیزی نمی خواست ، امام هم کاری به کار آنها نداشت ، و به موجب عامل اول اگر مردم کوفه اعلام آمادگی نمیکردند ، امام یاغی نمیشد و بسا که بیعت هم میکرد . به هر حال عامل امتناع از بیعت ، ارزش بیشتری از عامل پذیرش دعوت دارد زیرا در عامل پذیرش دعوت ، چند در صدی احتمال جان به سلامت بردن به علاوه موفقیت در زمامداری و ساقط کردن حریف وجود دارد ولی در عامل امتناع از بیعت در روزهایی که شروع شد احتمال قریب به یقین کشته شدن بود . اما عامل امر به معروف و نهی از منکر که خود امام هم زیاد به آن استناد کرده و در آن موارد نامی از امتناع بیعت یا پذیرش دعوت نبرده است ، از هر دو عامل اول ارزش بیشتری دارد