البته استشهاد به شعر حکمت عیب ندارد ، همانطوری که اباعبدالله هم در ایام حرکت به کربلا به اشعار یکی از انصار تمثل جست - سأمضی و ما فی‌ الموت . . . - ولی این بیان کلی معاویه که می‌گوید : اجعلوا الشعر اکبر همکم خیلی خطرناک است و به علاوه خیلی فرق است بین آن اشعار و این‌ اشعار . جرجی زیدان در جلد چهارم " تمدن اسلام " ص ١٣١ می‌گوید : " در نظر بنی امیه مردم سه دسته می‌شدند : اول فرمانروایان که خود عربها بودند ، دوم موالی یعنی بندگان ( مسلمانان آزاد شده ) آنان ، سوم ذمیها ، چنانکه‌ معاویه راجع به مردم مصر می‌گوید : اهل آن کشور سه دسته ناس ، شبیه ناس‌ ، نسناس و یا لا ناس ( جانور ) [ می‌باشند . ] طبقه اول عربها و دوم‌ موالی و سوم ذمیان یعنی قبطیان هستند " . در جلد چهارم ، جرجی زیدان فصلی دارد در سیاست دولت در عصر اموی . وی‌ راجع به اینکه امویها به اهل ذمه سخت می‌گرفتند برای پول و اگر پول می‌داد او را خیلی گرامی می‌داشتند ارجاع می‌کند به " خطط " مقریزی . مواطن ظهور شجاعت حسینی ( شجاعت بدنی ) مواطن ظهور مروت حسینی مواطن ظهور صبر مواطن ظهور غیرت و حمیت و اباء نفس