اين ملاقات، بسيار اندك باشد.[١] در مقابل، عدّه‌اى از علماى دانش اصول و محدّثان، با تمسّك به لغت، طولانى بودن مدّت ملاقات و مصاحبت با پيامبر صلى الله عليه و آله را، آن هم با قصد متابعت از حضرت، براى اطلاق نام «صحابى» بر افراد، لازم دانسته‌اند.[٢] نيز از سعيد بن مسيب نقل شده كه صحابى به كسى گفته مى‌شود كه يك يا دو سال با پيامبر صلى الله عليه و آله بوده باشد، و يا در يك يا دو جنگ با پيامبر صلى الله عليه و آله در جنگ شركت كرده باشد[٣]؛ ليكن اكثر محدّثان، اين دو قول و اقوال ديگرى را كه احياناً در تعريف صحابى بيان شده‌اند، ضعيف و باطل شمرده، به ردّ آنها پرداخته‌اند.

١. آيات‌

اهل سنّت دلالت آياتى را بر تعديل صحابه، صريح دانسته‌اند و ظاهراً براى اوّلين بار، خطيب بغدادى (م ٤٦٣ ق) و ابن حزم (م ٤٥٦ ق)[٤] و ابن عبدالبر (م ٤٦٣ ق) بدانها استدلال كرده‌اند[٥] و تنها آيه اوّلى كه آن را ذكر خواهيم كرد توسط ابن ابى حاتم (م ٣٢٧ ق) قبل از ايشان مورد استدلال قرار گرفته است‌[٦]. اين آيات‌

[١]. مقدمة ابن الصلاح، ص ١٧٥؛ شرح النخبة، ص ١٠٩؛ فتح المغيث، السخاوى، ج ٣، ص ٧٩؛ تدريب الراوى، ج ٢، ص ١٢٢.

[٢]. مقدمة ابن الصلاح، ص ١٧٥؛ فتح المغيث، السخاوى، ج ٣، ص ٨٤؛ تدريب الراوى، ج ٢، ص ١٢٣.

[٣]. مقدمة ابن الصلاح، ص ١٧٥؛ فتح المغيث، السخاوى، ج ٣، ص ٨٥؛ تدريب الراوى، ج ٢، ص ١٢٣.

[٤]. ابو محمّد على بن احمد بن سعيد بن حزم اندلسى ظاهرى( منسوب به« اصحاب ظاهر» كه قياس وتأويل را در مورد آيات قرآن كريم و سنّت روا نمى‌دارند و به ظاهرِ آنها تمسّك مى‌جويند)، فقيه، شاعر، مورّخ و آشنا به مذاهب مختلف، كتاب المُحَلَّى وى در فقه و الفِصَل فى الملل و الأهواء و النحل او در شناخت مذاهب مختلف، بسيار معروف است( ر. ك: سير أعلام النبلاء، ج ١٨، ص ١٨٤، ش ٩٩؛ لسان الميزان، ج ٤، ص ٧٢٤، ش ٥٧٨٢؛ طبقات الحفّاظ، ص ٤٥٥، ش ٩٨٣).

[٥]. ر. ك: الكفاية فى علم الرواية، ص ٤٦- ٤٧؛ الإستيعاب، ج ١، ص ٢ و ٤ و ٩؛ الفِصَل فى الملل و الأهواءو النحل، ج ٣، ص ٧٢- ٧٣.

[٦]. الجرح و التعديل، ج ١، ص ٧.