دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٣٥ - علم رجال و علم حديث
دسته اوّل از انواعى را كه با علم رجال ارتباط داشتند، بيابيم. براى مثال، در شناخت تابعيان گفته شده كه تابعى كسى است كه يك صحابى و يا بيشتر را ملاقات كرده باشد؛ و در فايده آن گفته شده، اصلى عظيم در شناخت نوع مُرسل و مسند است.
و پيش از اين دانسته شد كه دو نوع مرسل و مسند جزو دسته اوّل، از انواعىاند كه با علم رجال مرتبطاند.
مثال ديگر آن كه در شناخت اسامى و نسبتهاى «مؤتلف و مختلف» گفته شده است كه اين نوع، شناخت اسمها و نسبتهايى را بر عهده دارد كه در خط و نوشتار، يكساناند؛ امّا صيغه آنها در لفظ، مختلف است، مانند: «سلام» و «سلّام» (اوّلى با تخفيف لام و دومى با تشديد لام)؛ و «جرير» و «حريز».
و در فايده شناخت اين نوع گفته شده است كه چون مشكلترين تصحيفات در اسمها واقع مىشوند، شناخت اين نوع از اسمها، موجب دفع تصحيف از آنها مىگردد. بنا بر اين، نوع مذكور به ما مىآموزد كه در علم رجال، راويانى را كه نامشان به گونه مذكور است و ممكن است يكى از آنها به ديگرى تصحيف گردد، شناسايى كنيم تا بتوانيم مصاديق احاديثى را كه در سند آنها تصحيف واقع شده، بيابيم، و دانسته شد كه اين نوع، در دسته اوّل از انواعى است كه با علم رجال مرتبطاند.
عنوانهاى اين دسته از انواع مرتبط با علم رجال، عبارت است از:
١. شناخت صفت كسانى كه روايتشان پذيرفته مىشود و يا رد مىشود، و آنچه از جرح و توثيق كه به آنها ارتباط دارد؛ ٢. شناخت صحابيان[١]؛ ٣. شناخت تابعيان؛ ٤. شناخت روايت بزرگترها از كوچكترها؛ ٥. شناخت روايات
[١]. سخاوى در فتح المغيث( ج ٣، ص ٧٨) تصريح كرده است كه مباحث مربوط به علم رجال در كتابهاىعلم الحديث( مصطلح الحديث) از اين نوع آغاز مىگردد. عبارت وى چنين است:« معرفة الصحابة، هذا حين الشروع فى الرجال و طبقات العلماء و ما يتّصل بذلك».