دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢١٧ - ٩ المستدرك على الصحيحين

متّهم به كذب و سرقت احاديث بوده‌اند نيز مبادرت كرده‌[١] و احاديث چنين راويانى، چنان كه علما گفته‌اند، قابل ارتقا به درجه احاديث حَسَن (لغيره) نيست.[٢] با تحقيق استاد محمّد فؤاد عبد الباقى از ١٣٣٩ حديثى كه تنها ابن ماجه به نقل آنها پرداخته است و در ساير سُنن و صحيحين نقل نگرديده‌اند، ٤٢٨ حديثِ آن، با رجالى ثقه و اسنادى صحيح نقل شده‌اند و ١٩٩ حديث آن با اسناد حَسَن، و ٦١٣ حديث آن با اسناد ضعيف و ٩٩ حديث آن با اسناد واهى و يا منكر و يا مكذوب.[٣] محمّد ناصر الدين البانى نيز در كتاب ضعيف سنن ابن ماجة، ٩٤٨ حديث از مجموع احاديث سنن ابن ماجه را كه ضعيف و يا جعلى و يا منكر بوده‌اند، گِرد آورده است. البته ٢١٦ حديث از اين تعداد، به واسطه علل گوناگونى مانند استثناى جمله‌اى از حديث، صحيح شمرده شده و در كتاب ديگر مؤلّف، يعنى صحيح سنن ابن ماجه نيز نقل گرديده‌اند. بنا بر اين، با حذف تعداد مذكور، ٧٣٢ حديث ضعيف در كتاب باقى مى‌ماند.

در خصوص رجال سنن ابن ماجه، تنها كتاب المجرَّد فى أسماء رجال سنن ابن ماجه، توسط ذهبى تأليف شده است.[٤]

٩. المستدرك على الصحيحين‌

الف) معرفى اجمالى كتاب: نام مؤلّف، ابو عبد اللَّه محمّد بن عبد اللَّه حاكم نيشابورى (م ٤٠٥ ق) است و قصد وى از تأليف اين كتاب- چنان كه از نام آن پيداست- گردآورى احاديث صحيحى بوده كه نقل آنها از بخارى و مسلم، در

[١]. فتح المغيث، السخاوى، ج ١، ص ١٠٠.

[٢]. ر. ك: تدريب الراوى، ج ١، ص ٩٠.

[٣]. سنن ابن ماجه، ج ٢، ص ١٥١٩- ١٥٢٠.

[٤]. الإمام ابن ماجة وكتابه السنن، ص ٢٣٨.