دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٢٤ - ١ اعمش

گروه اوّل علماى رجالى‌

ويژگى‌هاى مشترك علمايى كه در اين گروه قرار دارند، عبارت است از:

١. در جرح و تعديل، تقدّم زمانى داشته‌اند و پيش‌گام بوده‌اند.

٢. مؤلّفِ كتابى در علم رجال نبوده‌اند و يا اگر بوده‌اند، نسخه‌اى از كتاب آنان به دست ما نرسيده است و اقوال آنان، بعدها از طريق كتاب‌هايى كه شاگردانشان در علم رجال تأليف كرده‌اند، انتشار يافته است.

٣. جز چندتن از آنان، اكثر آنها چندان به جرح و تعديل رجال نپرداخته‌اند. به عبارت ديگر، در مورد احوال تمام و يا اكثر راويان متقدّم و معاصر خودشان اظهار نظر نكرده‌اند.

٤. تقدّم زمانى و قداست معنوى آنان موجب شده كه مجموع اقوال و سيره آنان در جرح و تعديل، ريشه اين علم و پشتوانه علمى علماى بعد قرار بگيرد.

١. اعمش‌

ابو محمّد سليمان بن مهران كوفى، معروف به اعمش، به سال ٦٠ هجرى متولّد شد و به سال ١٤٨ هجرى درگذشت.

اعمش، ثقه و از حافظان حديث در كوفه بوده است و نقل شده كه وى به خاطر صداقتش، «مصحف» ناميده مى‌شد و يحيى بن سعيد قطّان، در مدح وى گفته است كه اعمش، نشانه اسلام است. وى توفيق ملاقات با برخى از صحابيان، چون انس بن مالك را داشته و برخى از علماى شيعه، به وى نسبت تشيّع داده‌اند.[١]

[١]. ر. ك: تاريخ بغداد، ج ٩، ص ٤- ١٤( ش ٤٦١١)؛ المعارف، ص ٢٧٥؛ تذكرة الحفّاظ، ج ١، ص ١٥٤( ش ١٤٩)؛ طبقات الحفّاظ، ص ٨٠( ش ١٤٤)؛ تأسيس الشيعة، ص ٣٤٢- ٣٤٣.