دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢١٦ - ٨ سنن ابن ماجة
و علماى بعد از وى، اين عمل او را پسنديدند و از آن پيروى كردند.[١] مقدّم داشتن اين كتاب بر الموطّأ مالك به خاطر آن است كه احاديث مرفوعى كه مالك به نقل آنها در الموطّأ پرداخته، بجز تعداد اندكى، همه آنها در پنج اصل مذكور نقل گرديدهاند، در حالى كه زيادات سنن ابن ماجه بر آنها بسيار بيشتر از الموطّأ است. بنا بر اين، غرض از الحاق اين كتاب به پنج اصل مذكور و اصل ششم قرار دادن آن، افزودن بر احاديث مرفوع بوده است.[٢] تعداد احاديث اين كتاب، با تحقيق استاد محمّد فؤاد عبد الباقى ٤٣٤١ حديث است كه ٣٠٠٢ حديث از اين تعداد، در تمام و يا بعضى از پنج اصل مذكور، نقل گرديدهاند. ما بقى كه ١٣٣٩ حديث است، احاديث زايد بر پنج اصل مذكورند.
ب) بررسى رجالى و اعتبار كتاب: سنن ابن ماجة، علاوه بر آن كه در خصوص احاديث صحيح نوشته نشده است، احاديث حَسَن و ضعيف آن نيز بيش از ساير سُننى است كه پيش از اين، آنها را معرّفى كرديم و حتى چنان كه گفته شد، الموطّأ مالك نيز معتبرتر از اين كتاب است.[٣] ضعف راويان ضعيفى كه ابن ماجه به نقل احاديث آنان پرداخته، در مقايسه با ضعف راويان ضعيف سنن ابو داوود و ترمذى و نسايى، بسيار شديدتر است؛ زيرا در كتابهاى مذكور، ضعف راويان اغلب از ناحيه جهالت به هويت و حال راوى و يا سوء ضبط است و احاديث چنين راويانى به واسطه شواهد و متابعات قابل ارتقا به احاديث حَسَن (لغيره) است، در حالى كه ابن ماجه، به نقل احاديث راويانى كه
[١]. بحوث فى تاريخ السنة المشرّفة، ص ٢٥١؛ أُصول الحديث، ص ٣٢٦- ٣٢٧؛ فتح المغيث، السخاوى، ج ١، ص ١٠٠- ١٠١.
[٢]. همان جا.
[٣]. براى اطّلاع بيشتر در زمينه اعتبار اين كتاب و مرتبه آن در ميان كتابهاى حديثى اصول، ر. ك: الإمام ابن ماجة وكتابه السُنن، ص ١٨٧- ١٩٢.