دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٠٣ - گفتار سوم توثيق عام صحابيان

اين حديث، مستفيض و حتى به قول برخى مانند سخاوى، متواتر است و مراد از قرن، بنا بر قول مشهور، يكصد سال است و يا به قول برخى ١٢٠ سال. اگر چه قول ضعيف و مردودى هم وجود دارد كه قرن را ده سال دانسته است. در هر حال، مراد پيامبر صلى الله عليه و آله از قرن، عصر صحابيان است‌[١] و واضح است كه توصيف صحابيان به بهترينِ انسان‌ها، ملازم با عالى‌ترين درجه عدالت است.

٢. لا تسبوا أصحابى، فوالذى نفسى بيده لو أنفق أحدكم مثل احدٍ ذهباً ما أدرك مُدَّ أحدهم ولا نصيفه.[٢]

اصحاب مرا دشنام ندهيد. به خدايى كه جانم در دست اوست، اگر يكى از شما مانند [كوه‌] احد را انفاق كند، به اندازه پيمانه يكى از آنان و حتى نصف پيمانه يكى از آنان را درك نكرده است.

وجه استدلال به اين حديث آن است كه توصيف صحابيان به غير عدالت، به منزله دشنام دادن به آنان است، به خصوص آن كه پيامبر صلى الله عليه و آله در اين حديث، برخى از كسانى كه حضرتش را درك كرده بودند و مصاحب حضرتش بوده‌اند، از تعرّض به برخى از صحابيان، نهى كرده است. بنا بر اين، به طريق اولى، كسانى كه بعد از صحابيان پا به عرصه وجود مى‌گذارند، نبايد صحابيان را دشنام دهند و يا به غير عدالت وصف كنند.[٣]

٣. اللَّه اللَّه، فى أصحابى! لا تتخذوهم غرضا، فمن أحبَّهم فبحبِّى أحبَّهم، ومن أبغضهم فببغضى أبغضهم، و من آذاهم، فقد آذانى، و من آذانى، فقد آذى اللَّه، ومن آذى اللَّه، فيوشك أن يأخذه.[٤]

[١]. ر. ك: فتح المغيث، السخاوى، ج ٣، ص ٩٣.

[٢]. شرح صحيح مسلم، ج ١٦، ص ٣٢٦- ٣٢٧، ش ٢٥٤١( كتاب فضائل الصحابة)؛ سنن الترمذى، ج ٥، ص ٥٠٨( ش ٣٨٦١).

[٣]. فتح المغيث، السخاوى، ج ٣، ص ٩٣.

[٤]. سنن الترمذى، ج ٥، ص ٥٠٩( ش ٣٨٦٢)؛ صحيح ابن حبّان( بترتيب ابن بلبان)، ج ١٦، ص ٢٤٤( ش ٧٢٥٦).