خير و بركت از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٣ - اسباب بركت

شود، بركات الهى از آسمان و زمين، مردم را فرا خواهد گرفت و جامعه بشرى، شاهد بركات همه‌جانبه مادّى و توسعه اقتصادى بيش از حدّ تصوّر، خواهد بود. متون اسلامى صراحت دارند كه امورى مانند: نماز، حج و دعا، در بركات مادّى و توسعه اقتصادى نقش دارند.

از سوى ديگر، در اسلام، كارِ سالم براى تأمين زندگى آبرومندانه- كه يكى از مهم‌ترين اصول توسعه اقتصادى و بركات مادّى است- از بزرگ‌ترين عبادت‌ها و ارزش‌هاى معنوى شمرده مى‌شود. اين فرمايش پيامبر خدا، در بيان همين مطلب است:

العِبادَةُ سَبعونَ جُزءاً؛ أفضَلُها طَلَبُ الحَلالِ؛

عبادت، هفتاد بخش است. برترينِ آنها، كسب [درآمد] حلال است.[١] در پرتو اين نگرش، اسلام، همه تلاش‌هايى را كه در جهت پديد آوردن بركات مادّى صورت مى‌گيرند، چنانچه با انگيزه صحيح و در جهت سازندگى انسان باشند، عبادت شمرده، مقدّس مى‌داند و معتقد است كه بركات مادّى و معنوى، تنها دركنار هم پديد خواهند آمد.

٣. نقش نظام آفرينش در تكامل انسان‌

تأمّل در آنچه در بخش اوّل و دوم اين مجموعه با عنوان «اسبابِ خير» يا «اسباب بركت» آمده، نشان مى‌دهد كه آفريدگار هستى، در نظام آفرينش، همه‌گونه امكانات و ابزار را از درون و برون، براى تكامل مادّى و معنوى انسان، فراهم ساخته و نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى را بر انسان تمام كرده است. نيز اين آيه نورانى تداعى مى‌شود كه:

[١]. ر. ك: التنمية الإقتصاديّة في الكتاب و السنّة: ص ١٦٤( طلب الحلال) و ص ١٢٩( العمل).