(وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الغاوُونَ * أ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ * وَ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ * إِلاّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ ذَكَرُوا اللّه َ كَثيرا وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعدِ ما ظُلِمُوا). [١]

(وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ وَ ما يَنْبَغِي لَهُ إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ وَ قُرآنٌ مُبِينٌ). [٢]

الحديث :

٩٥٩٤.الإمامُ الباقرُ عليه السلام ـ في قولِهِ تعالى : «و الشُّعَراءُ يَتَّبِعُه: هل رَأيتَ شاعرا يَتَّبِعُهُ أحَدٌ ؟! إنّما هُم قَومٌ تَفَقَّهُوا لِغَيرِ الدِّينِ فَضَلُّوا و أضَلُّوا . [٣]

٩٥٩٥.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام ـ أيضا ـ: هم قَومٌ تَعَلَّمُوا و تَفَهَّمُوا بغَيرِ عِلمٍ ، فَضَلُّوا و أضَلُّوا . [٤]

٩٥٩٦.عنه عليه السلام ـ أيضا ـ: هُمُ القُصّاصُ . [٥]

٢٠٠٧

تفسير آياتى كه در نكوهش شاعران آمده است

قرآن :

«و شاعران را گمراهان پيروى مى كنند . آيا نديدى كه آنها در هر واديى سر گردانند و چيزهايى مى گويند كه عمل نمى كنند ؟ مگر آنان كه ايمان آوردند و كار شايسته كردند و خدا را بسيار ياد نمودند و پس از آن كه مورد ستم واقع شدند يارى خواستند» .

«و ما به او شعر نياموختيم و در خور وى نيست ؛ اين [سخن ]نيست مگر اندرزى و قرآنى روشن» .

حديث :

٩٥٩٤.امام باقر عليه السلام ـ درباره آيه: «و شاعران را گمراهان پيروى مى كنند»فرمود : آيا شاعرى را ديده اى كه كسى از او پيروى كند؟ اينان ، در حقيقت، جماعتى هستند كه براى غير دين ، دانش آموختند و در نتيجه ، هم خود گمراه شدند و هم ديگران را گمراه كردند .

٩٥٩٥.امام صادق عليه السلام ـ نيز درباره همين آيه ـفرمود : شاعران جماعتى هستند كه دانش و آگاهى خود را با علم و علم آموزى به دست نياورده اند و از اين رو گمراه شدند و ديگران را نيز به گمراهى مى كشند .

٩٥٩٦.امام صادق عليه السلام ـ نيز درباره همين آيه ـفرمود : يكى از مصداق هاى آيه، قصّه پردازان [٦] هستند .

[١] الشعراء : ٢٢٤ ـ ٢٢٧ .[٢] يس : ٦٩ .[٣] معاني الأخبار: ٣٨٥/١٩.[٤] مجمع البيان : ٧/٣٢٥ .[٥] الاعتقادات للصدوق «ضمن المجلّد الخامس من مصنّفات المفيد» : ١٠٩ .[٦] در دوره امام صادق عليه السلام ، گروهى سود جو با نقل داستان هاى امت هاى پيشين و آب و تاب دادن به آنها، مردم را از مراجعه به راويان راستين سنّت نبوى باز مى داشتند و خلفاى اموى و عباسى نيز آنان را تأييد مى كردند .